ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından Doğu Akdeniz ve Balkanlar’da güvenlik dengeleri hızla değişmeye başladı. Bölgede artan jeopolitik gerilim, özellikle Yunanistan’ın son dönemde attığı askeri ve diplomatik adımlarla daha da dikkat çekici hale geldi. Atina yönetimi hem Ege’de hem de Balkan hattında askeri varlığını artırmaya yönelik hamleler yaparken, Türkiye’ye yakın bazı stratejik bölgelerde gerçekleştirilen konuşlandırmalar yeni bir güvenlik tartışmasını da beraberinde getirdi.
Yunan Bakandan Tartışma Yaratan Açıklama
Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Dendias’ın son açıklamaları Ankara-Atina hattında tansiyonu yükseltti. Dendias, bölgedeki gelişmeler hakkında konuşurken gerilimin “Türk Ordusu’nu Kıbrıs’tan çıkarmak için bir fırsat olabileceğini” söyleyerek dikkat çekti. Bu sözler Türkiye açısından provokatif ve diplomatik açıdan tartışmalı bulunurken, Yunanistan’ın sahada attığı askeri adımlar da aynı anda gündeme geldi.
Güney Kıbrıs Gerekçesiyle Askeri Sevkiyat
Atina yönetimi, Güney Kıbrıs’a düşen bir insansız hava aracını gerekçe göstererek Ada’ya askeri takviye yapma kararı aldı. Buna göre kısa süre içinde iki firkateyn ve dört F-16 savaş uçağının bölgeye gönderileceği açıklandı. Uzmanlara göre bu hamle, Doğu Akdeniz’de zaten hassas olan askeri dengeleri daha da hareketlendirebilir.
Öte yandan Türkiye kıyılarına yaklaşık 50 mil mesafede bulunan ve uluslararası anlaşmalar gereği gayri askeri statüde olması gereken Kerpe Adası’na Patriot hava savunma sistemi yerleştirildiği iddiası da gündeme geldi. Bu gelişme Ege’deki askeri denge açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Yunanistan’dan Bulgaristan’a Patriot ve F-16 Desteği
Atina yönetimi ayrıca Bulgaristan’ın hava savunmasına katkı sağlayacağını duyurdu. Yunanistan’ın Patriot hava savunma sistemleri ve F-16 savaş uçaklarını Bulgaristan’a konuşlandırmayı planladığı belirtildi. Yunan basınından Ekathimerini gazetesi bu gelişmeyi “Yunanistan’ın hava savunma kalkanı Bulgaristan’a kadar genişliyor” başlığıyla duyurdu.
Plan kapsamında Yunan Hava Kuvvetleri’ne ait Patriot sistemlerinin Bulgaristan’ın bazı bölgelerinde anti-balistik koruma sağlayacağı, iki F-16 savaş uçağının ise Limni Adası’ndan operasyonlara katılabileceği ifade ediliyor.
Enerji Hatları ve NATO Lojistiği Öne Çıkıyor
Bölgedeki askeri planların yalnızca savunma amaçlı olmadığı, enerji ve lojistik hatlarının da kritik rol oynadığı belirtiliyor. Bulgaristan’ın doğal gaz altyapısı hem Türkiye hem de Yunanistan üzerinden geçen iki önemli enerji koridoruna bağlı bulunuyor.
Ayrıca Dedeağaç Limanı’nın 2022’den bu yana NATO birlikleri ve askeri ekipmanlarının Bulgaristan ve Romanya’ya taşınmasında önemli bir merkez haline geldiği vurgulanıyor. Uzmanlar, bu gelişmelerin Doğu Akdeniz ve Balkanlar’da stratejik rekabeti daha da artırabileceğini ifade ediyor.
Öte yandan güvenlik kaynaklarına göre Türkiye tarafında da bazı seçenekler değerlendiriliyor. İddialar arasında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin güvenliğini artırmak amacıyla F-16 savaş uçaklarının Ada’ya konuşlandırılması ihtimali de yer alıyor.
