Türkiye'de sigara ve diğer tütün ürünlerinin satışına yönelik yeni bir düzenleme hazırlanıyor. Sağlık Bakanlığının üzerinde çalıştığı kanun teklifi taslağına göre, 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışının önlenmesi amacıyla QR kod üzerinden elektronik yaş doğrulaması yapılması planlanıyor. Yeni sistemde satıcılar, müşterilerin kişisel bilgilerini görmeden 18 yaşını doldurup doldurmadığını kontrol edebilecek. Düzenlemenin bir yıl içinde uygulamaya alınması öngörülüyor.
SİGARA SATIŞINDA YENİ DÖNEM: QR KODLA YAŞ KONTROLÜ
Sigara satışlarında yaş kontrolünün daha etkin yapılabilmesi amacıyla elektronik doğrulama sistemi üzerinde çalışılıyor.Türkiye Gazetesi'nden Esma Altın'ın haberine göre Sağlık Bakanlığının hazırlıklarını sürdürdüğü düzenleme, özellikle 18 yaşından küçüklerin tütün ürünlerine erişimini sınırlandırmayı hedefliyor.Japonya ve Güney Kore'deki elektronik satış ve yaş doğrulama uygulamalarının örnek alındığı düzenleme kapsamında, tütün ürünü satın almak isteyen kişilerin yaşlarının dijital yöntemlerle kontrol edilmesi planlanıyor.
QR KOD SİSTEMİ NASIL ÇALIŞACAK?
Kanun teklifi taslağında değerlendirilen modele göre, ilgili kamu otoritesince oluşturulan QR kod üzerinden elektronik yaş doğrulaması gerçekleştirilecek.Alıcının telefonuyla kullanılacak sistemde doğrulama, kişinin T.C. kimlik numarasıyla eşleştirilerek yapılacak.Elektronik sistem, alıcının 18 yaşını doldurup doldurmadığına ilişkin sonucu gösterecek. Böylece satış sırasında yaş şartının karşılanıp karşılanmadığı dijital ortamda kontrol edilebilecek.Uygulamanın teknik işleyişine ilişkin ayrıntıların ise hazırlanacak düzenlemeyle netleşmesi bekleniyor.
SATICILAR MÜŞTERİNİN KİŞİSEL BİLGİLERİNİ GÖREMEYECEK
Planlanan sistemin dikkat çeken özelliklerinden biri de kişisel verilerin korunmasına yönelik yaklaşım oldu.Taslağa göre elektronik yaş doğrulaması sırasında satıcıya müşterinin adı, tam yaşı veya diğer kişisel bilgileri aktarılmayacak.Satıcı yalnızca tütün ürünü satın almak isteyen kişinin yasal yaş sınırını karşılayıp karşılamadığını öğrenebilecek.Bu yöntemle hem yaş kontrolünün etkinleştirilmesi hem de müşterilerin kişisel bilgilerinin satış noktalarında paylaşılmasının önlenmesi amaçlanıyor.
MARKET VE BÜFELERDE ELEKTRONİK KONTROL GÜNDEMDE
Yeni yaş doğrulama sisteminin market, bakkal ve büfe gibi tütün ürünü satışı yapılan fiziksel işletmelerde kullanılması değerlendiriliyor.Teklif taslağında internet üzerinden gerçekleştirilen satış işlemleri için de elektronik doğrulama seçeneği üzerinde duruluyor.Ancak bu ifade, Türkiye'de internet üzerinden tütün ürünü satışına mevcut mevzuatın dışında yeni bir izin verildiği anlamına gelmiyor. Uygulamanın kapsamı ve hukuki ayrıntıları düzenleme tamamlandığında açıklığa kavuşacak.
18 YAŞINDAN KÜÇÜKLERE SİGARA SATIŞININ ÖNLENMESİ HEDEFLENİYOR
Hazırlanan düzenlemenin temel amacı, çocukların ve gençlerin tütün ürünlerine erişimini azaltmak.Kanun teklifi taslağında, 2017 yılında gerçekleştirilen Küresel Gençlik Tütün Araştırması'nın sonuçlarına da yer verildi.Araştırmaya göre sigara kullanan 13-15 yaş grubundaki öğrencilerin yüzde 73,3'ünün market ve bakkal gibi satış noktalarından sigara satın alabildiği belirtildi.
