Türkiye, tütün ve nikotin ürünlerine yönelik şimdiye kadarki en sert düzenlemelerden biriyle yeni bir döneme hazırlanıyor. AK Parti tarafından Meclis’e sunulması beklenen 41 maddelik yasa taslağı, “2040’ta tütünsüz nesil” hedefi doğrultusunda hazırlandı. Sağlık Bakanlığı’nın desteğiyle geliştirilen düzenleme, sigaradan elektronik sigaraya kadar tüm nikotinli ürünleri kapsayan geniş çaplı yasaklar içeriyor.
Taslağın en dikkat çeken maddesi ise 1 Ocak 2040 itibarıyla Türkiye genelinde tüm tütün ürünlerinin satışının tamamen yasaklanmasının planlanması oldu. Düzenleme yalnızca klasik sigaraları değil, elektronik sigara, ısıtılmış tütün cihazları ve nikotin içeren tüm alternatif ürünleri de kapsıyor. Böylece tütün ürünlerinin piyasadan tamamen kaldırılması hedefleniyor.
Yeni düzenleme, tütün kullanımının toplumsal yaşam üzerindeki etkilerini azaltmayı da amaçlıyor. Buna göre restoran, kafe ve pastanelerin açık alanlarında sigara kullanımına ciddi sınırlamalar getirilecek. İşletmeler yalnızca toplam alanlarının yüzde 10’u kadar özel bir bölüm ayırabilecek. Bu alanlarda ise yiyecek ve içecek servisi yapılmasına izin verilmeyecek, garson hizmeti sunulamayacak.
Tasarıda satış süreçleriyle ilgili dikkat çeken değişiklikler de bulunuyor. Tütün ürünlerinin yalnızca kimlik ve yaş doğrulaması yapılabilen elektronik sistemler üzerinden satılması planlanıyor. Böylece nakit ödeme dönemi sona erecek ve yaş kontrolü daha sıkı şekilde uygulanacak.
Elektronik sigaralar ve benzeri nikotin ürünlerinin üretimi ile dağıtımı da tamamen yasak kapsamına alınacak. Kurallara aykırı hareket eden kişi ve işletmeler için ağır yaptırımlar öngörülüyor.
Hazırlanan taslağa göre yasağa rağmen tütün ürünü satışı veya üretimi yapan kişi ve işletmelere 1 milyon TL ile 5 milyon TL arasında para cezası uygulanabilecek. Bu rakamların mevcut uygulamalara göre yaklaşık 100 kat daha yüksek olduğu belirtiliyor. Çocuklara tütün ürünü satılması halinde ise bir yıla kadar hapis cezası gündeme gelecek.
Yasaklı alanlarda sigara kullanan bireyleri 5 bin TL idari para cezası beklerken, kurallara uymayan işletmelere ilk aşamada 50 bin TL’den başlayan cezalar uygulanacak. İhlallerin tekrar etmesi durumunda ise işletmeler için kademeli kapatma yaptırımları devreye girecek.
