Türk Devletleri Teşkilatı'nın (TDT) 13'üncü Devlet Başkanları Konseyi Zirvesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Ankara'da gerçekleştirildi. "Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik" temasıyla düzenlenen toplantıda 163 maddelik Ankara Bildirisi kabul edildi. Türkiye, TDT Dönem Başkanlığı'nı Azerbaycan'dan devralırken savunma, güvenlik, enerji, ulaştırma, teknoloji ve kültür alanlarında yeni iş birliği hedefleri belirlendi.
Türk Devletleri Teşkilatı'nın 13'üncü Zirvesi, Ankara'daki Beştepe Millet Sergi Salonu'nda düzenlendi. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen toplantıya Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov ve KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman katıldı. Azerbaycan'ı ise Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov temsil etti.
Ankara Zirvesi'nde 163 Maddelik Bildiri Kabul Edildi
Zirve öncesindeki karşılama töreninde tarihteki 16 Türk devletini temsil eden bayraklar ve askerler ile yeniçeri kıyafetli askerler yer aldı. Liderler aile fotoğrafı çektirdikten sonra zirve için hazırlanan özel panoyu imzaladı.
Toplantı ve liderlerin konuşmalarının ardından 163 maddelik Ankara Bildirisi kabul edilerek imzalandı. Bildiride Türk devletleri arasındaki siyasi, ekonomik ve kültürel iş birliğinin geliştirilmesi, uluslararası platformlarda eş güdümün artırılması ve ortak projelerin desteklenmesi hedefleri yer aldı.
TDT Dönem Başkanlığı Türkiye'ye Geçti
Zirvenin ardından TDT Dönem Başkanlığı Azerbaycan'dan Türkiye'ye devredildi. Türkiye, bir sonraki zirveye kadar teşkilatın dönem başkanlığını yürütecek.
Ankara Bildirisi'nde Azerbaycan'a dönem başkanlığı dolayısıyla teşekkür edilirken görev süresi sona eren Genel Sekreter Kubanıçbek Ömüraliyev'in katkıları da anıldı. Yeni Genel Sekreter Büyükelçi Mirvokhid Azimov'a başarı dilekleri iletildi.
TDT'nin 14'üncü Zirvesi'nin 2027'de Özbekistan'da, gayriresmî zirvenin ise aynı yıl Kırgızistan'da düzenlenmesi kararlaştırıldı. Özbekistan'ın önerisiyle 2027 yılı "Doğa Koruma Yılı" ilan edildi.
Savunma Sanayisi ve Siber Güvenlikte İş Birliği
Ankara Bildirisi'nde Türkiye'nin ev sahipliğinde TDT Savunma Sanayii Koleji kurulması imkânının araştırılması kararlaştırıldı. Projeyle savunma sanayisinde bilgi ve teknoloji paylaşımının artırılması, nitelikli personel yetiştirilmesi ve teknik uzmanlığın geliştirilmesi hedefleniyor.
Suçla Mücadele Konseyi'nin kurulmasına ilişkin anlaşmanın imzalanması teşvik edilirken TDT Siber Güvenlik Konseyi'nin oluşturulmasına yönelik görüşmelerin hızlandırılması istendi.
Terörizm, aşırıcılık, ayrılıkçılık, organize suçlar, uyuşturucu ve silah kaçakçılığı ile siber suçlara karşı ortak mücadele kararlılığı da bildiride vurgulandı.
Orta Koridor ve Zengezur Koridoru Gündemde
Ulaştırma alanında Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru'nun geliştirilmesi, Bakü-Tiflis-Kars demir yolu hattının tam kapasiteyle entegre edilmesi ve Zengezur Koridoru'nun bölgesel bağlantısallığa katkısının artırılması hedefleri öne çıktı.
Çin-Kırgızistan-Özbekistan ve Trans-Afgan demir yolu projelerine destek belirtilirken TDT Ulaşım Koridorları Stratejisi hazırlanması teşvik edildi. Üye ülke vatandaşları için uluslararası havalimanlarında gönüllülük esasına dayalı özel yolcu şeritleri oluşturulması da önerildi.
Enerji başlığında Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı, Güney Gaz Koridoru ve Hazar-Karadeniz-Avrupa Yeşil Enerji Koridoru'nun önemi vurgulandı. Enerji güvenliği, kritik mineraller, verimlilik ve nükleer enerjinin barışçıl kullanımı konularında iş birliğinin geliştirilmesi kararlaştırıldı.
TDT-SAT Uydusu İçin Süreç Hızlandırılacak
Teknoloji alanında üretimi tamamlanan 12U boyutundaki TDT-SAT küp uydusunun uzaya gönderilmesi için yasal ve teknik süreçlerin hızlandırılması kararlaştırıldı.
Dijital kamu hizmetlerinin entegrasyonu amacıyla "Dijital Türk Dünyası Konsepti"nin geliştirilmesi ve elektronik imzaların karşılıklı tanınması teşvik edildi.
TEKNOFEST'in Türk gençlerini bir araya getiren rolüne dikkat çekilirken yapay zekâ yönetişimi, uzay teknolojileri ve fikrî mülkiyet hakları da ortak çalışma alanları arasında gösterildi.
Ortak Türk Alfabesi ve Kültürel Projeler
Kültürel iş birliği kapsamında 34 harfli Ortak Türk Alfabesi'nin yaygınlaştırılması hedefi vurgulandı. Türk Akademisi'nin ortak alfabe temelinde eser yayımlama çalışmalarına destek verildi.
Ankara ve Taşkent'in Türk Dünyası Turizm Başkenti ilan edilmesi desteklenirken Ortak Müze Kart projesi ile "Tabarruk Ziyorat" turizm rotaları gündeme geldi.
Spor alanında Türk devletleri vatandaşı futbolcuların üye ülkelerin liglerinde "yabancı olmayan futbolcu" statüsünde değerlendirilmesi ve millî takımlar düzeyinde Türk Kupası düzenlenmesine ilişkin görüşmeler kayda geçirildi.
Aile ve Kadın Konseyi İçin Yeni Adım
Emine Erdoğan'ın ev sahipliğinde düzenlenen Aile ve Kadın Konseyi 1'inci Yüksek Onur Kurulu Toplantısı, Ankara Bildirisi'nde memnuniyetle karşılandı.
Aile kurumunun güçlendirilmesi, kadınların desteklenmesi ve kültürel değerlerin yeni nesillere aktarılması konularında iş birliğinin artırılması vurgulandı.
Devlet başkanlarının eşleri ve üye ülkelerin belirleyeceği temsilcilerden oluşması öngörülen Yüksek Onur Konseyi'nin kurulmasına yönelik görüşmelerin sürdürülmesi teşvik edildi.
Gazze, Kıbrıs ve Suriye İçin Ortak Mesaj
Ankara Bildirisi'nde Gazze'deki insani durumun sona erdirilmesi, yardımların ulaştırılması ve yeniden imar çalışmalarına destek verilmesi çağrısı yapıldı. İsrail-Filistin meselesinde Birleşmiş Milletler kararları doğrultusunda iki devletli çözüm vurgulandı.
Kıbrıs konusunda karşılıklı kabul edilebilir ve sürdürülebilir bir çözüm çağrısı yinelenirken Kıbrıs Türk halkının eşit haklarının güvence altına alınmasına yönelik çabalara destek belirtildi.
Suriye'nin toprak bütünlüğü, güvenliği, istikrarı ve yeniden inşasına destek teyit edildi. Afganistan'da barış ve sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlanmasına yönelik çalışmaların devam ettirilmesi kararlaştırıldı.
Türk Dünyası 2027-2031 Stratejisi Hazırlanacak
Zirvede "Türk Devletleri Arasında Stratejik Ortaklık, Ebedi Dostluk ve Kardeşlik Antlaşması" taslağındaki ilerleme memnuniyetle karşılandı.
Türk Dünyası 2040 Vizyonu kapsamında TDT 2027-2031 Stratejisi'nin tamamlanması teşvik edildi. Ülkelerin uluslararası kuruluşlardaki adaylıklarda birbirlerini desteklemesi ve UNESCO bünyesinde Türk Devletleri Grubu oluşturulmasına yönelik çalışmalar da bildiride yer aldı.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, zirvenin ardından yaptığı değerlendirmede toplantıyı tarihi bağları ve jeopolitik dayanışmayı güçlendiren stratejik bir buluşma olarak nitelendirdi. Duran, Gazze'deki insani durumun da liderler tarafından ele alındığını belirtti.
