İran ile ABD arasındaki nükleer müzakereler, Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının ardından kesintiye uğramasının ardından Umman’ın başkenti Maskat’ta yeniden başladı. Umman’ın arabuluculuğunda yürütülen temaslar, bölgede tansiyonun yükseldiği ve Washington’un İran’a karşı askeri yığınak yaptığı bir dönemde gerçekleşiyor.
Görüşmelere Umman Dışişleri Bakanı ev sahipliği yapıyor
Taraflar, Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin ev sahipliğinde Maskat’ta bir araya geldi. Görüşmelerin Umman’ın arabuluculuğunda sürdürüldüğü belirtildi.
İran heyetine Abbas Erakçi başkanlık ediyor
Müzakerelerde İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi başkanlık ediyor. İran tarafında ayrıca Siyasi İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi, Ekonomik İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Hamid Kanberi ile Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi’nin de toplantıda yer aldığı aktarıldı.
ABD’yi Steve Witkoff temsil ediyor
ABD tarafında görüşmelere Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un katıldığı bildirildi. ABD heyetinde ayrıca Trump’ın damadı ve danışmanı Jared Kushner’ın da bulunduğu kaydedildi.
ABD’den İran’daki vatandaşlarına “ülkeyi terk edin” uyarısı
Görüşme öncesinde ABD’nin Tahran Sanal Büyükelçiliği tarafından yayımlanan güvenlik uyarısında, ABD vatandaşlarından “Washington yönetiminin yardımına ihtiyaç duymadan İran’dan çıkış planı yapmaları” istendi.
Açıklamada, İran’da güvenlik önlemlerinin artırıldığı, yolların kapatıldığı, toplu taşımanın aksadığı ve internet erişiminde engellemelerin sürdüğü belirtildi. İran yönetiminin mobil, sabit hat ve ulusal internet ağına erişimi kısıtlamaya devam ettiği ifade edildi.
Uyarıda, hava yolu şirketlerinin İran’a ve İran’dan uçuşları sınırladığı veya iptal ettiği bilgisi de yer aldı. ABD vatandaşlarına, “İran’ı hemen terk edin” çağrısı yapıldı.
Ayrıca İran’dan ayrılamayan kişilere, bulundukları konut içinde veya güvenli bir binada sığınak niteliğinde bir alan belirlemeleri önerildi. Yeterli miktarda gıda, su, ilaç ve temel ihtiyaç malzemesi bulundurulması tavsiye edildi.
ABD açıklamasında, güvenli olması halinde İran’dan kara yoluyla Türkiye veya Ermenistan’a geçiş seçeneğine de işaret edildi.
Uranyum zenginleştirme konusu temel anlaşmazlık olarak öne çıkıyor
İran ile ABD arasındaki nükleer müzakerelerin yeniden başlamasında, 12 gün süren savaşın ardından diplomatik sürecin yeniden canlandırılmasının etkili olduğu ifade edildi.
Yeniden başlayan görüşmelerde uranyum zenginleştirme ve İran’daki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması, taraflar arasındaki temel anlaşmazlık başlıkları arasında yer alıyor.
İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde tutma karşılığında yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. ABD ise İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını ve yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun İran dışına çıkarılmasını istiyor.
ABD, füze programı ve bölgesel destek konularını da gündeme getirmek istiyor
ABD yönetiminin, İran’ın füze programı ile bölgede silahlı gruplara verdiği desteği de müzakere masasına taşımak istediği belirtildi. İran ise nükleer program dışındaki konuları müzakere etmeyeceğini daha önce birçok kez bildirmişti.
