Osman Gazi’nin kayınbabası ve manevi rehberi Şeyh Edebali’nin vefatının 700’üncü yılı olan 2026, Türkiye’nin önerisiyle UNESCO’nun “Anma ve Kutlama Yıl Dönümleri Programı”na dahil edildi. Karar, Kasım 2025’te Semerkant’ta yapılan UNESCO 43’üncü Genel Konferansı’nda alındı.
Hayatı ve Osmanlı’nın kuruluşundaki rolü
Tarihi kaynaklara göre 1206 yılında Türkmenistan’ın Merv kentinde doğduğu tahmin edilen Şeyh Edebali, ilk eğitimini Karaman’da aldı, ardından Şam’da öğrenimini sürdürdü. Anadolu’ya döndükten sonra tasavvufa yöneldi.
Bilecik yakınlarında kurduğu dergahta yolculara ve ihtiyaç sahiplerine yardımcı olan Edebali, burada Osman Gazi ile tanıştı. Osman Gazi’nin, Edebali’nin kızı Bala Hatun ile evlenmesiyle kayınbabası oldu.
“Manevi rehber” olarak görüldü
Ertuğrul Gazi’nin vefatından sonra Kayıların başına geçen Osman Gazi, Şeyh Edebali’yi manevi rehberi olarak kabul etti. Osmanlı Devleti’nin 1299’da kurulmasının ardından da Edebali’nin öğütlerinden faydalandı.
Adalet, sabır ve merhamet temalı nasihatleriyle tanınan Şeyh Edebali’nin 1326’da vefat ettiği tahmin ediliyor. Bilecik’te kendi adını taşıyan külliyeye defnedildi.
Bilecik’te yıl boyu etkinlik yapılacak
UNESCO kararı sonrası Bilecik Valiliği, Şeyh Edebali’nin adını duyurmak için yıl boyunca çeşitli etkinlikler ve tiyatro gösterileri düzenleyecek. Valiliğin sosyal medya hesaplarından tanıtım videosu da paylaşıldı.
Bilecik Valisi Faik Oktay Sözer, Şeyh Edebali’nin kentin en önemli miraslarından biri olduğunu belirterek, bu mirası tanıtmak için yıl boyu etkinlik planladıklarını söyledi. Sözer ayrıca Şeyh Edebali Külliyesi’nin yılda ortalama 2,5 milyon kişi tarafından ziyaret edildiğini ifade etti.
