DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde (KDC) görülen Bundibugyo varyantı kaynaklı Ebola salgınına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Ghebreyesus, DSÖ'nün 2. Uluslararası Sağlık Tüzüğü Acil Durum Komitesi Toplantısı'nın açılışında yaptığı konuşmada, salgının daha önce görülmemiş bir hızla yayıldığını belirtti.
"SALGIN KONTROL ALTINA ALINMAKTAN ÇOK UZAK"
KDC, Uganda ve Fransa'dan yetkililerin de katıldığı toplantıda konuşan Ghebreyesus, yaklaşık 3 ay önce KDC'deki Bundibugyo virüsü kaynaklı Ebola salgınının uluslararası öneme sahip halk sağlığı acil durumu oluşturduğuna karar verildiğini hatırlattı.
Salgının o tarihten bu yana hızla yayıldığını ve ulusal sınırların ötesine geçme riskinin yüksek olduğunu belirten Ghebreyesus, şu ifadeleri kullandı:
"Bu, 'şimdiye kadar kaydedilen en büyük 2. Ebola salgını' ve önceki Ebola salgınlarından daha hızlı ilerliyor. Bu yüzden buna 'eşi benzeri görülmemiş bir hız' diyorum. Güvensizlik ve yerinden edilme ile yollar, nehirler ve maden yolları boyunca yoğun nüfus hareketliliği tarafından körükleniyor. Şu anda 6 il ve 55 sağlık bölgesinde yaklaşık 5 bin kişi enfekte oldu ve 2 bin 300'den fazla kişi hayatını kaybetti. Açık konuşmalıyız, salgın kontrol altına alınmaktan çok uzak. Büyük bir avantajla başladı ve biz hala yetişmeye çalışıyoruz."
Ghebreyesus, insanların nerede hayatını kaybettiğinin salgının seyri açısından önem taşıdığını belirterek her ölümün henüz tespit edilememiş bir bulaşma zincirine işaret ettiğini söyledi.
Her bulaşma zincirinin bulunarak kırılması gerektiğini vurgulayan Ghebreyesus, salgının oluşturduğu riskin yalnızca KDC ile sınırlı olmadığının altını çizdi.
"MÜDAHALENİN HER ALANINI GENİŞLETİYORUZ"
Uganda'nın ilk vakanın ardından virüsün yayılmasını durdurduğunu belirten Ghebreyesus, Uganda hükümetini ve halkını gösterdikleri kararlı mücadele nedeniyle tebrik etti.
Ghebreyesus, buna rağmen geçen ay bir yolcunun virüsü Fransa'ya taşıdığını belirterek, "Uganda, ilk vakanın ardından bulaşmayı durdurdu. Uganda hükümetini ve halkını kararlı tepkileri için tebrik ediyorum. Ancak geçen ay bir yolcu, virüsü Fransa'ya taşıdı. Sınırlar bir tepkiyi yavaşlatabilir ancak bir virüsü durduramaz. KDC hükümeti, DSÖ, Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi ve ortaklarının liderliğinde, müdahalenin her alanını genişletiyoruz." diye konuştu.
İKİ AŞI İNSANLAR ÜZERİNDE DENENİYOR
Bundibugyo virüsüne karşı özel olarak geliştirilen iki aşının ilk kez insanlarda denemeye alındığını hatırlatan Ghebreyesus, ayrı bir aşının da hayvan deneylerinde çapraz koruma sağladığını ve üçüncü faz çalışmalarına doğru ilerletildiğini belirtti.
DSÖ sponsorluğundaki PARTNERS tedavi çalışmasına şu ana kadar 100 hastanın dahil edildiğini aktaran Ghebreyesus, salgınla mücadelede daha hızlı veri paylaşımı, daha gelişmiş gözetim, sürdürülebilir finansman, erişim, güvenlik ve sınır ötesi koordinasyon gerektiğini ifade etti.
Ghebreyesus, Ebola salgınıyla mücadele edilirken diğer temel sağlık hizmetlerine erişimin de kesintiye uğramaması gerektiğini vurguladı.
EBOLA AFRİKA'DA BİNLERCE CAN ALDI
Kanamalı ateşe yol açabilen Ebola virüsü ilk kez 1976 yılında Sudan'ın Nzara kasabası ile KDC'nin Yambuku köyünde eş zamanlı olarak ortaya çıktı.
Virüse, KDC'deki salgının Ebola Nehri yakınlarında bulunan bir köyde başlaması nedeniyle bu isim verildi.
Ebola virüsü Aralık 2013'te Batı Afrika'da yeniden geniş çaplı şekilde yayıldı. Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 yılları arasında görülen salgında yaklaşık 30 bin kişiye virüs bulaşırken 11 binden fazla kişi yaşamını yitirdi.
KDC'nin doğusundaki Ituri eyaletinde 246 şüpheli vaka ve 65 ölüm bildirilmesinin ardından 15 Mayıs'ta ülkede Ebola salgını ilan edilmişti.
Sağlık yetkilileri, mayıs ayında ortaya çıkan Bundibugyo Ebola varyantına karşı onaylanmış bir tedavi veya aşının bulunmadığını belirtiyor.
