İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) araştırmacılarının 75 yıllık verileri inceleyerek hazırladığı iklim araştırması, Türkiye'de sıcak hava dalgalarının son yıllarda rekor seviyelere ulaştığını ortaya koydu. Avrupa Yerbilimleri Birliği (EGU) Konferansı'nda sunulan çalışmada, iklim rejimindeki değişim nedeniyle İstanbul, Ankara, Antalya, Konya ve İzmir'in önümüzdeki yıllarda daha fazla aşırı sıcak hava dalgasıyla karşı karşıya kalacağı belirtildi.
İTÜ araştırması 75 yıllık verileri inceledi
İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barış Önol ile Meteoroloji Mühendisi Tolga Karakaya tarafından yürütülen çalışmada, Türkiye'de 1950-2025 dönemindeki sıcak hava dalgalarının değişimi analiz edildi.
Araştırmada, Sıcak Hava Dalgası Büyüklük İndeksi (HWMId) verileri kullanıldı. Bulgulara göre 2023 ve 2025 yazları, Türkiye'de son 75 yılın en şiddetli sıcak hava dalgalarının yaşandığı dönemler oldu.
Son yıllarda sıcak hava dalgalarının şiddeti arttı
Araştırmaya göre 2023 yılında sıcak hava dalgalarının büyüklüğü referans döneme göre 7 kattan fazla arttı. 2025 yılında ise sıcak hava dalgası şiddeti referans dönemin yaklaşık 11 katına ulaştı.
Öte yandan 2024 yılı, 26,1 derece ortalama yaz sıcaklığıyla kayıtlara geçen en sıcak yaz ortalamasına sahip yıl oldu.
Araştırma sonuçları, 2010 yılından sonra sıcak hava dalgalarının yıllık toplam şiddetinde belirgin bir değişim yaşandığını gösterdi. Buna göre yıllık toplam şiddet ortalamaları, tarihsel referans dönemin yaklaşık üç katına çıktı.
Araştırmada ayrıca ortalama yaz sıcaklıkları ile en şiddetli sıcak hava dalgalarının her zaman aynı dönemde gerçekleşmediği belirtildi. Atmosferik blokajlar, deniz yüzeyi sıcaklıkları, kuraklık ve toprak nemi gibi faktörlerin bu süreçte etkili olduğu ifade edildi.
5 il için sıcak hava dalgası projeksiyonu
Bilim insanları, Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin (IPCC) kötümser senaryosuna göre İstanbul, Ankara, Antalya, Konya ve İzmir için geleceğe yönelik projeksiyonları paylaştı.
1976-2005 döneminde yılda ortalama 3 ila 5 gün aşırı sıcak hava dalgası görülen illerde beklenen değişim şöyle sıralandı:
İstanbul: 2021-2050 döneminde 16 gün, 2051-2080 döneminde 38 gün.
Ankara: 2021-2050 döneminde 16 gün, 2051-2080 döneminde 38 gün.
Antalya: 2021-2050 döneminde 18 gün, 2051-2080 döneminde 40 gün.
Konya: 2021-2050 döneminde 16 gün, 2051-2080 döneminde 40 gün.
İzmir: 2021-2050 döneminde 23 gün, 2051-2080 döneminde 53 gün.
Araştırmanın sonuçları EGU Konferansı'nda paylaşıldı
İTÜ araştırmacılarının hazırladığı çalışma, Avrupa Yerbilimleri Birliği (EGU) Konferansı'nda sunuldu. Araştırmada, Türkiye ve Doğu Akdeniz bölgesinde iklim rejimindeki değişime dikkat çekilirken, sıcak hava dalgalarının son yıllarda belirgin şekilde arttığı ve gelecek dönem projeksiyonlarında beş büyük şehirde aşırı sıcak gün sayısının yükselmesinin beklendiği ifade edildi.
