Bursa’daki UNESCO Dünya Mirası Cumalıkızık’ın korunması ve sürdürülebilir şekilde geleceğe taşınması amacıyla Tayyare Kültür Merkezi’nde kapsamlı bir değerlendirme toplantısı düzenlendi.
Bursa UNESCO Derneği Cumalıkızık Çalışma Grubu tarafından organize edilen toplantıya yerel yöneticiler, akademisyenler, koruma uzmanları, sivil toplum kuruluşları temsilcileri ve köy sakinleri katıldı.
Ziyaretçi yoğunluğu endişe yarattı
Toplantıda Cumalıkızık’ın yalnızca turistik bir alan değil, yaşayan kültürel miras olduğu vurgulandı.
Geçtiğimiz yıl bir günde yaklaşık 34 bin kişinin Cumalıkızık’ı ziyaret ettiği belirtilirken, uzmanlar bu yoğunluğun tarihi doku üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu ifade etti.
Katılımcılar, kontrolsüz turizmin tarihi yapılar ve köy yaşamı açısından risk oluşturduğunu belirterek sürdürülebilir ziyaretçi politikalarının hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.
Restorasyon eksikliği dikkat çekti
Toplantıda köydeki yapı stoğuna ilişkin güncel veriler de paylaşıldı. Buna göre Cumalıkızık’ta toplam 259 ev bulunduğu, bunların 168’inin tarihi yapı niteliği taşıdığı ifade edildi.
Ayrıca 21 yapının tamamen yıkıldığı, 17 yapının ise harabe durumda olduğu belirtildi. Toplam 38 yapının oturulamaz halde olduğu kaydedildi.
Katılımcılar, kamu ve sivil toplum kuruluşlarına ait yapıların büyük bölümünün restore edildiğini ancak köy halkına ait tarihi evlerin yaklaşık yüzde 78’inin halen restore edilmediğini dile getirdi.
“Koruma yükü köylünün üzerinde kaldı”
Toplantıda köy halkının restorasyon konusunda uzun yıllardır destek beklediği ifade edildi.
Tarihi evlerin büyük bölümünde usule uygun olmayan müdahalelerin bulunduğu belirtilirken, bunun yalnızca köylülerin bilinçsizliğiyle açıklanamayacağı vurgulandı.
Katılımcılar, “Koruma yükü köylünün üzerinde kaldı” değerlendirmesinde bulundu.
“UNESCO unvanı sınırsız turizm değildir”
Toplantıda UNESCO uzmanlarının daha önce yaptığı “Sınırsız turist kabul edilemez” uyarısı yeniden gündeme geldi.
Bir günde 34 ila 50 bin kişinin köyü ziyaret etmesinin başarı olarak değerlendirilmemesi gerektiği belirtilirken, rezervasyon sistemi, kapasite planlaması ve kontrollü ziyaretçi modelinin uygulanması gerektiği ifade edildi.
Ortak akıl vurgusu yapıldı
Toplantının sonunda Cumalıkızık’ın korunmasının ancak kurumlar, uzmanlar ve köy halkının ortak hareket etmesiyle mümkün olabileceği görüşü öne çıktı.
Katılımcılar, “Bu mesele siyaset üstüdür. Amaç çocuklara doğru korunmuş bir miras bırakmaktır” mesajı verdi.
