Listeria bakterisi, kirlenmiş gıdaların tüketilmesiyle insan vücuduna geçen ve gıda kaynaklı enfeksiyonlara yol açan bir mikroorganizma. Hamileler, 65 yaş üstü kişiler ve bağışıklığı zayıf olanlar için tehlike daha büyük. Uzmanlar bu grupların besin seçiminde çok daha dikkatli olmasını istiyor.
Listeria hangi gıdalarda saklanır?
Bakteri en çok pastörize edilmemiş süt ve süt ürünlerinde, yumuşak peynirlerde, şarküteri ürünlerinde, salam, sosis ve jambon gibi işlenmiş etlerde barınıyor. Çiğ ya da az pişmiş etler, yeterince yıkanmamış sebze ve meyveler, çiğ deniz ürünleri ve soğuk servis edilen hazır yiyecekler de risk taşıyor. Ancak bu, söz konusu ürünlerin tümünün mikrop içerdiği anlamına gelmiyor. Tehlike, üretim ve saklama aşamalarında hijyen kurallarının ihmal edilmesiyle doğuyor. Bakterinin en tehlikeli özelliği ise soğukta bile üreyebilmesi, bu yüzden buzdolabında saklanan hazır gıdaların son kullanma tarihi kritik önem taşıyor.
Bakteri vücuda nasıl bulaşır?
Toprakta, suda ve hayvanlarda doğal olarak bulunan Listeria, üretim veya işleme sırasında et, süt ve türevlerine geçebiliyor. Mutfakta çiğ ve pişmiş gıdaların aynı yüzeyde hazırlanması da çapraz bulaşmaya kapı aralıyor. Hamilelik döneminde bakteri anneden bebeğe plasenta yoluyla, hatta doğum anında da geçebiliyor. Bu yüzden uzmanlar riskli grupların çiğ süt ürünlerinden, iyi pişmemiş etlerden ve güvenilir olmayan hazır gıdalardan kaçınmasını öneriyor.
Enfeksiyonun belirtileri ve dikkat edilmesi gerekenler
Listeria enfeksiyonu genellikle ateş, kas ağrısı, halsizlik, bulantı, kusma ve ishalle kendini belli ediyor. Kimileri hastalığı hafif atlatırken, bağışıklığı düşük kişilerde tablo ağırlaşabiliyor. Tedavi edilmediğinde enfeksiyon kana ve sinir sistemine yayılarak bilinç bulanıklığı, ense sertliği, menenjit ve sepsis gibi ağır sorunlara dönüşebiliyor. Hamilelerde hafif seyretse bile düşük veya erken doğum riski taşıyor.
Riskli bir gıdanın ardından ateş, kas ağrısı ya da sindirim şikayetleri baş gösterirse vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmak gerekiyor. Erken müdahale, olası ciddi komplikasyonların önüne geçmede belirleyici rol oynuyor.
