Dünya Medjool hurma pazarının yaklaşık yarısını elinde tutan İsrail'in yıllık hurma ihracatı 340 milyon dolar seviyesinde bulunuyor. Bu hurmaların büyük bölümü işgal altındaki Filistin topraklarında ve Filistinlilerden el konulan bahçelerde yetiştiriliyor. İşte bu nedenle Ramazan 2026 öncesinde boykot hurma markaları ve güvenle tercih edilebilecek alternatifler tüketiciler tarafından yoğun şekilde araştırılıyor.
İsrail menşeli boykot hurma markaları hangileri?
Bilinçli Tüketim Hareketi ve çeşitli boykot platformlarının derlediği bilgilere göre İsrail'e ait olduğu bilinen ve gelirleri doğrudan işgalci ekonomiye giden hurma markaları şunlar:
Hadiklaim, 50'den fazla ülkeye ihracat yapan İsrailli hurma kooperatifi. Alt markalarında King Solomon ve MyJool yer alıyor. Jordan River Dates, hurma üzerine uzmanlaşmış bir diğer İsrail şirketi. Mehadrin, ülkenin en büyük narenciye ve hurma ihracatçılarından biri. Galilee Export, Avrupa pazarına hurma ihracı yapan firma. Carmel Agrexco, İsrail hükümetinin ortak olduğu tarım şirketi. AgriFood Marketing ve alt markası Star Dates ile Medjool Plus, Satar Dates, Bomaja, Shams, La Palma, Shara Gold ve Shomisha gibi markalar da boykot listesinde yer alıyor.
Barkod 729 tuzağına dikkat!
Hurma satın alırken dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri barkod numarası. Paketin üzerindeki barkod 729 ile başlıyorsa, o ürün kesinlikle İsrail menşeli. Ancak bazı firmalar dökme halinde İsrail'den aldıkları hurmaları Türkiye'de paketleyerek satışa sunabiliyor. Bu durumda barkod 869 (Türkiye) olarak görünüyor. Bu nedenle ambalajın arkasındaki "Menşei" (Origin) kısmını mutlaka kontrol etmek gerekiyor. "İsrail" veya "Batı Şeria (İsrail Yerleşimi)" yazan ürünlerden uzak durulması öneriliyor.
Ayrıca "Kudüs hurması" adıyla satılan her ürün boykot kapsamında değil. Kudüs hurması aslında bir hurma cinsi olan Medjool'un ticari adı. Eğer bu hurma Filistinli üreticiler tarafından yetiştirilip paketlenmişse güvenli kabul ediliyor.
Filistin menşeli güvenli hurma markaları
Filistin'in Eriha (Jericho) ve Batı Şeria bölgelerinde üretilen ve boykot listesinde bulunmayan hurma markaları şunlar: Palestine Gardens, Yaffa, Ariha, Zaytoun ve Jericho Delights. Bu markaları tercih etmek hem Filistinli çiftçiye destek sağlıyor hem de gerçek Kudüs hurması tüketilmiş oluyor.
Hangi hurma çeşitleri güvenle tüketilebilir?
İsrail ile coğrafi bağlantısı bulunmayan ve gönül rahatlığıyla tercih edilebilecek hurma çeşitleri de oldukça geniş bir yelpaze sunuyor. Suudi Arabistan (Medine) hurmaları arasında Acve (Peygamber hurması), Mebrum, Sugai, Hudri ve Berni güvenli seçenekler arasında yer alıyor. Genellikle küçük karton kutularda satılan İran hurması (Mazafati), yumuşak ve tatlı yapısıyla bilinen bir diğer alternatif. İnce uzun yapılı, yarı şeffaf görünümlü Tunus ve Cezayir hurması (Deglet Noor) da güvenle tüketilebilecek çeşitler arasında bulunuyor.
Hurma alırken nelere dikkat edilmeli?
Açıkta satılan hurmalarda mutlaka satıcıya menşe ülke sorulmalı. Paketli ürünlerde ambalajın arkasındaki üretim bilgileri ve menşe ülke detaylıca incelenmeli. İsrail menşeli hurmalar genellikle daha iri, parlak ve etli bir yapıya sahipken, Medine menşeli Medjool hurmaları daha küçük boyutta oluyor. Markasız satılan Medjool hurmalarında ise ihracatçı firma ve menşe mutlaka sorgulanmalı.
Ramazan ayı boyunca bilinçli bir tercih yaparak hem sağlıklı hem de vicdanen rahat tüketim gerçekleştirmek mümkün.
