Türkiye, yıllık 115 bin tonluk bal üretimiyle dünyanın en güçlü üretici ülkeleri arasında bulunuyor. Ancak üretimdeki bu büyük kapasiteye rağmen, vatandaşın sofrasına gelen balın gerçekliği ve güvenilirliği konusundaki soru işaretleri uzun süredir gündemden düşmüyor. Şimdi Tarım ve Orman Bakanlığı, bu tartışmalara kökten müdahale etmeye hazırlanıyor. Hazırlanan yeni düzenleme, denetimi yalnızca kavanozdaki balda değil, üretimin başladığı noktada, yani petek ve kovan aşamasında devreye alacak.
Denetim Nihai Üründen Kovan Aşamasına Taşınıyor
Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği’nde yapılması planlanan değişiklikle birlikte, bugüne kadar ağırlıklı olarak nihai ürün üzerinden yürütülen kontroller çok daha erken bir safhaya çekiliyor. Böylece sahteciliğin, tüketicinin karşısına çıkmadan önce üretim zincirinin ilk halkasında durdurulması hedefleniyor.
Hazırlanan taslağa göre, piyasaya sunulacak temel peteklerin belirli fiziksel ve kimyasal kriterleri karşılaması zorunlu olacak. Bu adım, bal sektöründe güveni artıracak önemli bir eşik olarak değerlendiriliyor.
Parafin ve Stearin Tespit Edilen Petekler Uygunsuz Sayılacak
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken yönlerinden biri, peteklerde yabancı madde kullanımına karşı net ve tavizsiz bir çerçeve çizmesi oldu. Buna göre parafin, stearin ve benzeri maddelerin tespit edildiği petekler doğrudan “uygunsuz” kabul edilecek. Bu sayede üretimde kullanılan malzemenin kalitesi daha en baştan güvence altına alınacak.
Uzun süredir tüketiciyi yanıltan sahtecilik yöntemlerinin önüne geçilmesi için atılan bu adımın, özellikle dürüst üreticiyi koruyan bir sistem oluşturacağı belirtiliyor.
Son Denetimlerde Çok Sayıda Sahte Ürün Belirlendi
Sektörde son 4 ayda yapılan denetimlerde, 20 farklı firmaya ait 25’ten fazla sahte bal ürününün tespit edilmesi, meselenin ciddiyetini bir kez daha ortaya koydu. Şeker şurubu karışımı, yanıltıcı etiketleme ve benzeri usulsüz yöntemlerin engellenmesi için denetim mekanizmasının daha güçlü hale getirilmesi amaçlanıyor.
Türkiye gazetesinden Cemal Emre Kurt’un haberine göre, düzenleme yürürlüğe girdikten sonra üreticilere yeni sisteme uyum sağlamaları için 1 yıllık geçiş süresi verilecek.
Hedef: Kaynağından Sofraya Tam İzlenebilirlik
Bal üretim zincirinin ilk halkasını kontrol altına almayı amaçlayan bu yeni model, sahteciliği daha kovan aşamasındayken önlemeyi hedefliyor. Sistem başarıyla uygulanırsa, tüketiciye ulaşan balın kaynağından itibaren izlenebilirliği güçlenecek ve sofradaki ürünün güvenilirliği ciddi ölçüde artacak.
