Türkiye'de obezite oranlarının bölgelere göre dağılımı yeniden gündeme geldi. Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması (TBSA-2017) verilerine göre obezite oranının en yüksek olduğu bölge yüzde 37,5 ile Batı Karadeniz oldu. Orta Anadolu ve Doğu Karadeniz de obezite oranlarının yüksekliğiyle dikkat çekti. Araştırmada 15 yaş ve üzerindeki bireylerin yüzde 31,5'inin obezite kategorisinde yer aldığı belirtilirken kadınlar ve erkekler arasındaki farklılık da öne çıktı. İşte Türkiye'nin obezite haritası ve 12 bölgenin sıralaması.
Türkiye'nin En Obez Bölgesi Batı Karadeniz Oldu
Sağlık Bakanlığının TBSA-2017 araştırmasına dayandırılan bölgesel verilere göre Türkiye'de obezite oranının en yüksek olduğu bölge Batı Karadeniz olarak kaydedildi. Yüzde 37,5'lik oranla listenin ilk sırasında yer alan Batı Karadeniz'i, yüzde 36,9 ile Orta Anadolu takip etti. Üçüncü sırada ise yüzde 35,4'lük obezite oranıyla Doğu Karadeniz bulundu. Veriler, Türkiye'nin farklı bölgelerinde obezite yaygınlığının önemli ölçüde değişebildiğini gösterdi.
Türkiye'de Obezite Oranı Yüzde 31,5
Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması'nın 2017 yılı verilerine göre 15 yaş ve üzerindeki bireylerin yüzde 31,5'i obezite kategorisinde yer aldı. Araştırma sonuçlarında kadın ve erkeklerin obezite oranları arasında belirgin bir fark bulunduğu görüldü. Türkiye genelindeki bu tablo, obezitenin halk sağlığı açısından önemli konulardan biri olduğunu ortaya koyarken bölgesel veriler de ülke genelindeki dağılımın aynı düzeyde olmadığını gösterdi.
Kadınlarda Obezite Oranı Erkeklerden Daha Yüksek
Araştırmada kadınların obezite oranı yüzde 39,1 olarak kaydedilirken erkeklerde bu oran yüzde 24,6 olarak ölçüldü. Buna göre kadınların obezite oranı erkeklerden 14,5 yüzde puan daha yüksek çıktı. Veriler, obezitenin kadınlar ve erkekler arasında farklı yaygınlık düzeylerine sahip olduğunu gösteriyor. Ancak bu farklılığın nedenlerine ilişkin değerlendirme yapılabilmesi için yaş dağılımı, fiziksel aktivite, beslenme alışkanlıkları ve diğer sağlık göstergelerinin birlikte incelenmesi gerekiyor.
Türkiye'nin Obezite Haritası: 12 Bölgenin Tam Sıralaması
Sağlık Bakanlığının TBSA-2017 araştırmasına dayandırılan verilere göre Türkiye'nin 12 istatistiki bölgesindeki obezite oranları en yüksekten en düşüğe şu şekilde sıralanıyor:
- Batı Karadeniz: %37,5
- Orta Anadolu: %36,9
- Doğu Karadeniz: %35,4
- Batı Marmara: %33,7
- Ege: %33,1
- Batı Anadolu: %32,6
- Akdeniz: %32,1
- Doğu Marmara: %32,0
- İstanbul: %30,7
- Kuzeydoğu Anadolu: %24,7
- Ortadoğu Anadolu: %24,5
- Güneydoğu Anadolu: %24,2
Orta Anadolu ve Doğu Karadeniz İlk Üçte Yer Aldı
Obezite oranlarının en yüksek olduğu bölgeler arasında Orta Anadolu ve Doğu Karadeniz de dikkat çekti. Orta Anadolu yüzde 36,9 ile ikinci sırada bulunurken Doğu Karadeniz yüzde 35,4 ile üçüncü oldu. Her iki bölgenin oranı da araştırmada belirtilen yüzde 31,5'lik Türkiye genelinin üzerinde gerçekleşti. Batı Karadeniz ile birlikte bu üç bölge, listede yüzde 35'in üzerinde obezite oranına sahip bölgeler olarak öne çıktı.
İstanbul'da Obezite Oranı Yüzde 30,7
Türkiye'nin en kalabalık kenti İstanbul, araştırmanın bölgesel sıralamasında yüzde 30,7'lik obezite oranıyla dokuzuncu sırada yer aldı. İstanbul'un oranı, Türkiye genelinde kaydedilen yüzde 31,5'lik seviyenin 0,8 yüzde puan altında kaldı. Marmara Bölgesi'nin diğer istatistiki alt bölgelerinde ise daha yüksek oranlar görüldü. Batı Marmara yüzde 33,7 ile dördüncü, Doğu Marmara ise yüzde 32 ile sekizinci sırada yer aldı.
Ege ve Akdeniz'de Obezite Oranları Ne Kadar?
TBSA-2017 verilerinde Ege Bölgesi'nin obezite oranı yüzde 33,1 olarak gösterildi. Bu oranla Ege, 12 bölge arasında beşinci sırada yer aldı. Akdeniz Bölgesi ise yüzde 32,1'lik oranla yedinci sırada bulunuyor. Batı Anadolu'nun yüzde 32,6 ile altıncı sırada yer aldığı sıralamada Ege, Akdeniz ve Batı Anadolu bölgelerinin tamamının Türkiye genelindeki yüzde 31,5'lik oranın üzerinde olduğu görüldü.
Obezite Oranının En Düşük Olduğu Bölge Güneydoğu Anadolu
Araştırmaya dayandırılan bölgesel sıralamada obezite oranının en düşük olduğu bölge yüzde 24,2 ile Güneydoğu Anadolu oldu. Güneydoğu Anadolu'yu yüzde 24,5 ile Ortadoğu Anadolu ve yüzde 24,7 ile Kuzeydoğu Anadolu izledi. Bu üç bölge, listede yüzde 25'in altında obezite oranına sahip bölgeler olarak yer aldı. En yüksek oranı taşıyan Batı Karadeniz ile en düşük orana sahip Güneydoğu Anadolu arasında 13,3 yüzde puanlık fark bulunuyor.
Obezite Oranları Bölgelere Göre Neden Değişiyor?
Obezitenin görülme sıklığı, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite düzeyi, yaş dağılımı ve yaşam koşulları gibi birçok unsurla ilişkili olabiliyor. Bölgesel obezite oranlarının farklılaşması da bu göstergelerin birlikte değerlendirilmesini gerektiriyor. Bununla birlikte yalnızca bölgesel oranlara bakılarak belirli bir beslenme alışkanlığının veya yaşam biçiminin doğrudan obeziteye neden olduğu sonucuna varılamıyor. Araştırma verileri, bölgeler arasındaki farklılıkları gösterirken bu farklılıkların nedenlerini anlamak için daha ayrıntılı incelemelere ihtiyaç bulunuyor.
Obezite Nedir, Nasıl Değerlendirilir?
Obezite, vücutta sağlığı olumsuz etkileyebilecek düzeyde aşırı yağ birikimiyle ilişkili bir durum olarak tanımlanıyor. Yetişkinlerde obezitenin değerlendirilmesinde sıklıkla vücut kitle indeksi kullanılıyor. Vücut ağırlığının kilogram cinsinden değerinin, boyun metre cinsinden karesine bölünmesiyle hesaplanan bu göstergede 30 ve üzerindeki değerler genel olarak obezite kategorisinde değerlendiriliyor. Ancak bireysel sağlık durumunun belirlenmesinde tek başına vücut kitle indeksi yeterli olmayabiliyor ve diğer sağlık göstergelerinin de dikkate alınması gerekiyor.
Türkiye'nin Obezite Verileri Hangi Yıla Ait?
Türkiye'nin en obez bölgelerine ilişkin paylaşılan sıralama, Sağlık Bakanlığının Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması'nın 2017 yılı verilerine dayanıyor. Dolayısıyla 2026 yılında yeniden gündeme gelen bu oranlar, Türkiye'nin güncel obezite düzeyini doğrudan göstermiyor. Araştırmada Batı Karadeniz yüzde 37,5 ile ilk sırada yer alırken Güneydoğu Anadolu yüzde 24,2 ile son sırada bulunuyor. Türkiye'de obezitenin son yıllardaki değişimini değerlendirmek için daha yeni ve karşılaştırılabilir araştırma sonuçlarının incelenmesi gerekiyor.
