Bakanlar Kurulu'nun pazartesi günü aldığı karara ilişkin açıklama yapan Savunma Bakanı Ahmed Moallim Fiqi, kararın "Somali Cumhuriyeti'nin egemenliğini, ulusal birliğini ve siyasi bağımsızlığını baltalayanlarla bağlantılı güvenilir raporlar ve kanıtlar" temelinde alındığını belirtti. BAE'den henüz resmi bir açıklama gelmedi.
İsrail-Somaliland krizi tetikleyici oldu
Somali'nin açıklamasının, İsrail'in aralık ayında kuzeybatı Somali'de 1991'de ayrılan ancak uluslararası tanınması olmayan Somaliland'ı tanımasıyla bağlantılı olduğu değerlendiriliyor. Bağımsız Somali analisti Abdinor Dahir, "Birçok Somalili, BAE'nin İsrail'in Somaliland'ı tanımasını kolaylaştırdığına inanıyor" dedi.
Dahir'e göre Somali kabinesinin anlaşmaları iptal kararı, Afrika'da ayrılıkçı güçleri ve devlet dışı aktörleri desteklemekle suçlanan BAE'ye karşı bir tepki olarak görülüyor. Sudan'da askeri yönetimle savaşan paramiliter RSF'ye destek verdiği iddia edilen Abu Dabi, bu suçlamaları sürekli reddediyor.
Somaliland'daki BAE yatırımları kriz merkezinde
BAE, aralık ayında İsrail'in Somaliland'ı tanımasını kınayan ortak Arap-İslam bildirgesini imzalamayı reddetmişti. Ancak 7 Ocak'ta Afrika Birliği ile birlikte "Somali'nin egemenliği, toprak bütünlüğü, güvenliği ve istikrarına destek" vaat eden ortak bir bildiri yayınladı.
Bağımsızlığını ilan eden Somaliland, son on yılda Emirliklerin ticari ve güvenlik yatırımları için kilit bir merkez haline geldi. BAE şirketi DP World'ün stratejik Berbera limanında 30 yıllık imtiyaz hakkı bulunuyor. Mogadişu'da, BAE'nin Somali'nin ayrılıkçı ve özerk bölgelerindeki nüfuzunu pekiştirmesine yönelik öfke var.
Bölgesel gerginlik artıyor
Somali'nin hamlesi, güney Yemen ayrılıkçı grubunun lideri Aidarous al-Zubaidi'nin 8 Ocak'ta Riyad'daki görüşmelere katılma çağrısını reddettikten sonra Somaliland'daki Berbera limanı üzerinden BAE'ye gittiğine dair raporların ardından geldi. Somali göçmenlik yetkilileri, "Somali'nin ulusal hava sahasının ve havalimanlarının yetkisiz kullanımı" olarak nitelendirdikleri durumla ilgili soruşturma başlattıklarını açıkladı.
Somali, üye devletlere önemli özerklik tanıyan federal bir sistem işletiyor ve pazartesi günü alınan karara uyup uymayacakları belirsiz. BAE ile yakın bağları olan Puntland ve Jubaland eyaletleri, son dönemde federal hükümetle anayasa değişiklikleri ve seçim düzenlemeleri konusunda anlaşmazlık yaşıyor. Somaliland Cumhurbaşkanlığı Bakanı Khadar Hussein Abdi ise Mogadişu'nun otoritesini reddetti ve "BAE, Somaliland'ın güvenilir bir dostudur" dedi.
