İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in, aracı ülkeler üzerinden iletilen barış tekliflerini “şimdi zamanı değil” diyerek reddettiği bildirildi. Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkiliye dayandırılan bilgilere göre, Hamaney’in bu yaklaşımı, ABD ve İsrail ile olası müzakere sürecine kapının kapandığı şeklinde yorumlandı.
Yetkili, Hamaney’in mevcut şartlar altında barış görüşmelerinin uygun olmadığını ifade ettiğini aktarırken, İran yönetiminin önceliğinin sahadaki gelişmeler olduğu vurgulandı.
Mücteba Hamaney yönetiminde sert politika sinyali
Mücteba Hamaney’in göreve gelmesiyle birlikte İran yönetiminde daha sert ve uzlaşmadan uzak bir çizginin öne çıktığı değerlendiriliyor. İddialara göre Hamaney, ABD ve İsrail’in sahada yenilmesi ve İran’a tazminat ödemesi gerektiğini savunuyor.
Bu yaklaşımın, bölgede zaten yüksek olan gerilimi daha da artırabileceği ifade ediliyor. Yeni liderin ilk mesajlarında da çatışmaların sürdürüleceği ve geri adım atılmayacağı yönünde ifadeler yer almıştı.
Diplomasi süreci zayıflıyor
ABD tarafının zaman zaman müzakere sinyalleri vermesine rağmen, İran’dan gelen son açıklamalar diplomatik çözüm ihtimalinin zayıfladığına işaret ediyor. Tahran yönetimi, ABD ile yeniden görüşme seçeneğinin şu aşamada gündemde olmadığını daha önce de dile getirmişti.
Uzmanlar, İran’ın “önce sahada sonuç” yaklaşımının kısa vadede barış ihtimalini düşürdüğünü belirtiyor.
Bölgede gerilim tırmanıyor
28 Şubat’ta başlayan İran-ABD-İsrail gerilimi, kısa sürede geniş çaplı bir çatışma ortamına dönüştü. Hava saldırıları, füze atışları ve enerji altyapılarına yönelik operasyonlar, Orta Doğu genelinde istikrarsızlığı artırdı.
Son gelişmeler, bölgedeki tansiyonun daha da yükselebileceğine işaret ederken, barış ihtimalinin giderek zayıfladığı değerlendiriliyor.
Mücteba Hamaney kimdir
Mücteba Hamaney, İran’ın eski dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ikinci oğlu olarak biliniyor. 1969 yılında Meşhed’de doğan Hamaney, dini eğitimini Kum kentindeki medreselerde aldı.
Resmi bir devlet görevi bulunmamasına rağmen, özellikle Devrim Muhafızları ve muhafazakâr çevrelerle olan ilişkileri nedeniyle İran siyasetinde etkili bir isim olarak değerlendiriliyor. İsmi, uzun süredir ülkenin dini liderliği için öne çıkan figürler arasında yer alıyordu.
2009 yılında İran’daki tartışmalı seçim sürecinde yaşanan protestolar sırasında da adı kamuoyunda sıkça gündeme gelmişti.
ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları
İsrail ve ABD, 28 Şubat’ta İran’a yönelik askeri operasyon başlattı. Bu süreçte İran da karşılık vererek İsrail’in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’de belirlenen hedeflere saldırılar düzenledi.
İranlı yetkililerin aktardığı bilgilere göre, saldırılarda aralarında eski lider Ali Hamaney’in de bulunduğu çok sayıda üst düzey isim hayatını kaybetti. Toplam can kaybının 1348’i aştığı, yaralı sayısının ise 17 binin üzerinde olduğu ifade edildi.
