ABD Başkanı Donald Trump, NBC’ye verdiği telefon röportajında İran ile yaşanan gerilim, Hürmüz Boğazı güvenliği ve küresel enerji piyasalarına ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. İran ile şu aşamada bir anlaşma yapmak istemediğini belirten Trump, olası bir uzlaşma için şartların “çok sağlam” olması gerektiğini vurguladı.
Trump’ın açıklamaları, Orta Doğu’daki askeri gelişmeler ve enerji piyasalarındaki dalgalanmalar nedeniyle uluslararası kamuoyunun yakından takip ettiği bir dönemde geldi.
“İran Anlaşma İstiyor Ama Şartlar Yeterli Değil”
Trump, İran’ın müzakere masasına oturmak istediğini iddia ederek, Washington yönetiminin henüz bu şartları yeterli görmediğini söyledi.
Trump açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“İran bir anlaşma yapmak istiyor ve ben henüz şartlar yeterince iyi olmadığı için bunu yapmak istemiyorum.”
ABD Başkanı, İran ile yapılabilecek herhangi bir anlaşmanın çok güçlü ve kesin şartlara dayanması gerektiğini belirterek, aksi halde Washington’un geri adım atmayacağını ima etti.
“Füzeleri ve İHA’ları Büyük Ölçüde Etkisiz Hale Getirdik”
Trump, İran’ın askeri kapasitesine yönelik ABD operasyonlarının büyük sonuç verdiğini öne sürdü. İran’ın füze ve insansız hava aracı programlarının ciddi darbe aldığını iddia eden Trump şöyle konuştu:
“Füzelerinin çoğunu etkisiz hale getirdik. İnsansız hava araçlarının çoğunu etkisiz hale getirdik. Füze ve insansız hava aracı üretimlerini büyük ölçüde durdurduk.”
Trump ayrıca bu kapasitenin kısa süre içinde tamamen ortadan kaldırılacağını iddia ederek, sürecin birkaç gün içinde tamamlanabileceğini öne sürdü.
ABD Başkanı, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Suudi Arabistan başta olmak üzere Orta Doğu’daki müttefiklerin süreçte “harika” davrandığını söyledi. Trump’a göre İran’ın bölgedeki bazı ülkelere saldırması ise gelişmeler içindeki en şaşırtıcı başlıklardan biri oldu.
Hürmüz Boğazı İçin Uluslararası Destek
Trump, dünya enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın güvenliği için birçok ülkenin ABD’ye destek sözü verdiğini açıkladı. Ancak hangi ülkelerin bu desteği sağlayacağını belirtmekten kaçındı.
Trump konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Sadece söz vermekle kalmadılar, aynı zamanda bunun harika bir fikir olduğunu düşünüyorlar.”
ABD Başkanı ayrıca İran’ın boğaza mayın döşeyip döşemediğinin henüz net olmadığını ifade etti.
Trump, ABD donanmasının boğazdan geçen gemilere eskort sağlayıp sağlamayacağı sorusuna ise kesin bir yanıt vermeyerek yalnızca “Bu mümkün” demekle yetindi.
“Hark Adası’nı Yerle Bir Ettik”
Trump, İran’ın petrol ihracatı açısından kritik noktalarından biri olan Hark Adası’na yönelik saldırılar hakkında da dikkat çekici açıklamalar yaptı.
ABD Başkanı şunları söyledi:
“Hark Adası’nı tamamen yerle bir ettik, ama eğlence olsun diye birkaç kez daha vurabiliriz.”
Trump ayrıca İran’ın enerji altyapısını tamamen hedef almadıklarını belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Enerji altyapısına hiçbir şey yapmadım, çünkü onu yeniden inşa etmek yıllar alırdı.”
Hamaney Hakkında Dikkat Çeken Sözler
Trump, İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney’in sağlık durumu hakkında da yorum yaptı. Hamaney’in hayatta olup olmadığının net olmadığını öne süren Trump şu ifadeleri kullandı:
“Hayatta olup olmadığını bile bilmiyorum. Şimdiye kadar kimse onu gösteremedi.”
Trump ayrıca Hamaney’in hayatta olması durumunda İran için “akıllıca bir karar” vermesi gerektiğini savundu:
“Eğer hayattaysa, ülkesi için çok akıllıca bir şey yapmalı, o da teslim olmak.”
ABD Başkanı, İran’ın gelecekteki liderliği konusunda bazı isimlerin potansiyel taşıdığını söyledi ancak bu kişilerin kimler olduğu hakkında konuşmak istemedi.
“Petrol Fiyatlarında Rekor Düşüş Bekliyorum”
Trump, İran ile yaşanan çatışmanın ardından yükselen petrol fiyatlarına da değindi. ABD Başkanı, savaşın sona ermesiyle birlikte petrol fiyatlarının hızla düşeceğini öne sürdü.
Trump şöyle konuştu:
“Bence fiyatlar daha önce olduğundan daha da aşağıya inecek. Ben rekor düşüş bekliyorum.”
Trump’a göre piyasada petrol ve doğal gaz arzı oldukça yüksek, ancak mevcut kriz geçici bir tıkanıklık yaratıyor.
ABD Başkanı ayrıca Rus petrolüne yönelik bazı yaptırımların geçici olarak kaldırılmasının küresel enerji arzını artırmaya yönelik olduğunu belirtti ve yaptırımların kriz sona erdiğinde yeniden devreye gireceğini söyledi.
Zelenskiy’e Sert Eleştiri
Trump, röportajında Rusya-Ukrayna savaşıyla ilgili de dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’i eleştiren Trump, barış görüşmelerine yeterince açık olmadığını savundu.
Trump şu ifadeleri kullandı:
“Zelenskiy'nin anlaşma yapmak istememesine şaşırdım. Zelenskiy’e anlaşma yapmasını söyleyin, çünkü Putin anlaşma yapmaya hazır.”
ABD Başkanı ayrıca Zelenskiy’nin İran insansız hava araçlarına karşı yardım teklifini de geri çevirdi.
“Yardıma ihtiyacımız yok. Yardım isteyeceğimiz son kişi Zelenskiy’dir.”
Rusya İstihbarat İddialarına Yanıt
Trump, Rusya’nın İran’a ABD güçlerinin konumu hakkında istihbarat verdiği iddialarına ilişkin ise net konuşmadı.
ABD Başkanı şu ifadeleri kullandı:
“Rusya belki bilgi veriyor, belki de vermiyor.”
Trump ayrıca ABD’nin de Ukrayna’ya belirli düzeyde istihbarat desteği verdiğini doğrulayarak, Washington’un savaşın sona ermesi için diplomatik çaba yürüttüğünü belirtti.
