Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı ekipleri, 2027 yılı merkezi yönetim bütçesi çerçevesinde 1999 öncesi, 2000-2008 arası ve 2008 sonrası emekliler arasındaki kök aylık makasını kapatacak intibak, refah payı ve Aylık Bağlama Oranı (ABO) formüllerini hazırlıyor.
Emekliye yeni maaş sistemi çalışmaları, Resmi Gazete'de yayımlanan 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı hedefleri doğrultusunda prim gün sayısı ve çalışma süresini esas alan adil bir hesaplama modeline dayanıyor. Bütçe kaynakları Hazine tarafından planlandı. Ekonomi yönetimi, düşük kalan kök aylıkları taban maaş seviyesinin üzerine taşıyacak kademeli seyyanen artış ve enflasyon farkına ek refah payı alternatiflerini maliyet tablolarıyla birlikte değerlendiriyor.
Emekliye intibak düzenlemesi ve refah payı ne zaman çıkacak?
Emekliye intibak düzenlemesi ve refah payı teklifi, 2026 yılı Aralık ayında tamamlanacak bütçe maratonunun ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda oylanarak Ocak 2027 maaş dönemiyle birlikte yürürlüğe girecek. Meclis görüşmeleri yıl sonunda başlıyor. Mevcut sosyal güvenlik mevzuatında aynı prim gün sayısına ve kazanç tutarına sahip sigortalılar arasında emeklilik tarihine göre yüzde 30 ile yüzde 70 arasında değişen Aylık Bağlama Oranı farkları bulunuyor.
Türkiye Emekliler Derneği ve sosyal güvenlik uzmanlarının bakanlık masasına sunduğu teknik intibak dosyasında, 2000 yılı sonrasında emekli olan 4A (SSK) ve 4B (Bağ-Kur) sigortalılarının kök maaşlarının 1999 öncesi gösterge ve katsayı kriterlerine göre yeniden uyumlaştırılması talep ediliyor. Kök maaş farkları kademeli kapatılacak. Taslak çalışmalarda dönemsel hesaplama uçurumunu gidermek için masada tutulan mevcut oranlar ve yeni sistem hedefleri şu verilerden oluşuyor.
| Sigorta Dönemi | Mevcut ABO Oranı | Güncelleme Katsayısı | Masadaki Yeni Formül ve Düzenleme Hedefi |
|---|---|---|---|
| 1999 Eylül Öncesi | Yüzde 70 - 75 | TÜFE + Yüzde 100 Büyüme | Gösterge tablosunun korunması ve kök aylığa refah payı eklenmesi |
| 2000 - 2008 Arası | Yüzde 60 - 65 | TÜFE + Yüzde 100 Büyüme | 2000 sonrası intibak yasasıyla taban ABO katsayısının eşitlenmesi |
| 2008 Ekim Sonrası | Yüzde 30 - 50 | TÜFE + Yüzde 30 Büyüme | Her yıl için yüzde 2 olan ABO oranının yukarı çekilmesi ve büyüme payı artışı |
| Kök Maaşı Düşük Olanlar | Taban Aylık Tamamlama | 6 Aylık Enflasyon Oranı | Kademeli seyyanen zam ile kök maaşların Hazine desteği sınırından çıkarılması |
Tablodaki katsayı eşitsizliklerinin giderilmesi, yeni dönemde uygulanacak aylık bağlama oranı ve 2027 taban maaş hesaplama kriterleri üzerinden şekilleniyor.
Aylık bağlama oranı ve 2027 taban maaş hesaplama kriterleri
2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı metninde, sigortalıların istihdamda daha uzun süre kalmasını teşvik edecek ve aktüeryal dengeyi koruyacak yeni bir aylık bağlama sistemi tasarlandığı resmi olarak kaydedildi. Prim gün sayısı maaşı belirleyecek. Özellikle 2008 yılındaki sosyal güvenlik reformu sonrasında 3600 veya 5000 günle emekli olanlar ile 9000 gün prim ödeyenler arasındaki maaş makasının daralması, çalışanları erken emekliliğe yönelten temel etken olarak görülüyor.
Yeni modelde 25 yıl ve üzerinde hizmet süresi bulunan sigortalıların aylık bağlama oranlarına ilave puan eklenmesi ve Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) büyüme verisinin maaş güncelleme katsayısına yansıma oranının yüzde 30'dan tekrar yüzde 100 seviyesine çıkarılması planlanıyor. Ocak zammında 6 aylık TÜFE hesaplanır. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 3 Ocak 2027 tarihinde açıklanacak 6 aylık enflasyon verisine ek olarak, en düşük emekli maaşı alan milyonlarca vatandaşın kök aylığına doğrudan yansıyacak refah payı oranı da Cumhurbaşkanlığı Kabinesi kararıyla kesinleşecek.
