İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında incelemeye alınan Lambda İstanbul, SPoD, HEVİ, LİSTAG, Pozitif Yaşam ve Pozitif İz derneklerine ilişkin İstanbul Valiliği İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü tarafından hazırlanan denetim raporlarının detayları ortaya çıktı. Başsavcılığın 4 Eylül 2026 tarihli yazısında soruşturmanın “suç işlemek amacıyla örgüt kurma”, “müstehcenlik” ve “Dernekler Kanununa muhalefet” suçları yönünden yürütüldüğü belirtildi. Denetim komisyonlarının ise derneklerin tüzükleri, faaliyetleri, mali kayıtları ve defterlerini ayrı ayrı incelediği kaydedildi.
2025'TE 32,1 MİLYON TL YURT DIŞI YARDIM
Denetim raporlarının 1 Ocak-31 Aralık 2025 dönemine ilişkin hesap özetleri incelendiğinde, altı derneğin “Yurt Dışından Alınan Yardım” kaleminde toplam 32 milyon 149 bin 513 TL kayıt bulunduğu belirlendi. En yüksek tutar 11 milyon 199 bin 123 TL ile SPoD'a ait olurken, HEVİ'de 7 milyon 402 bin 346 TL, Pozitif Yaşam'da 7 milyon 237 bin 601 TL, Pozitif İz'de 2 milyon 885 bin 811 TL, LİSTAG'da 2 milyon 583 bin 195 TL ve Lambda İstanbul'da 841 bin 434 TL yurt dışı yardım kaydı bulundu. SPoD, HEVİ ve Pozitif Yaşam'a kaydedilen yardımların, altı derneğin toplam yurt dışı yardımının yaklaşık yüzde 80'ini oluşturduğu belirtildi.
LİSTAG'A AVRUPA'DAN PARA TRANSFERLERİ
LİSTAG'a ilişkin raporda 2024-2026 yılları arasındaki yurt dışı yardımları ayrıntılı şekilde sıralandı. European Endowment for Democracy tarafından Belçika üzerinden 2025 ve 2026 yıllarında 5 bin, 8 bin ve 20 bin avroluk ödemeler kayda geçerken, Hollanda Dışişleri Bakanlığı adına 31 bin 83 avro, 17 bin 258 avro ve 7 bin 173 avroluk transferlerin bulunduğu belirtildi. Federal Almanya Başkonsolosluğu adına 2024 yılı içinde beş ayrı yardım kaydı bulunduğu, İsveç İstanbul Başkonsolosluğundan ise 1 milyon 241 bin 820 TL yardım alındığı rapora yansıdı. LİSTAG'ın üye kayıt defterinde bazı zorunlu bilgilerin eksik olduğu da tespit edildi.
POZİTİF YAŞAM'A BM, AB VE GILEAD KAYNAKLI ÖDEMELER
Pozitif Yaşam Derneğine ilişkin raporda 2024-2026 döneminde 26 ayrı yurt dışı yardım kaydı bulundu. Yardım yapan kuruluşlar arasında Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu, Avrupa Komisyonu, Gilead Sciences ve İngiltere merkezli UK Online Giving Foundation yer aldı. BM Nüfus Fonu adına 2024 yılı içerisinde 11 milyon 786 bin 253 TL, 12 milyon 380 bin 298 TL, 9 milyon 153 bin 108 TL ve 4 milyon 71 bin 919 TL gibi yüksek tutarlı ödemeler bulunduğu kaydedildi. Gilead Sciences tarafından 12 Şubat 2025'te 33 bin dolar, Avrupa Komisyonu tarafından ise farklı tarihlerde avro cinsinden ödemeler yapıldığı belirtildi.
DERNEKLER ARASINDA PROJE DANIŞMANLIĞI TESPİTİ
Pozitif Yaşam Derneğine ilişkin raporda, HEVİ Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Murat Karakuzu'nun Pozitif Yaşam Derneğine proje danışmanlığı yaptığı tespit edildi. Bu durum denetim raporuna “LGBTİ+ dernek yöneticilerinden proje danışmanlığı alınmaktadır” başlığıyla kaydedildi.
POZİTİF İZ'DE MALİ DEFTERLER DENETİME SUNULMADI
Pozitif İz Derneğine ilişkin raporda 2024, 2025 ve 2026 yıllarına ait mali defterler ile aynı yıllara ait gider belgelerinin denetim komisyonuna ibraz edilmediği belirtildi. Raporda bu durumun Dernekler Kanunu kapsamında mahkemeye bildirilmesi gerektiği değerlendirildi. Karar defterindeki bazı yönetim kurulu kararlarının bilgisayar çıktısı şeklinde deftere yapıştırıldığı, birden fazla sayfadan oluşan kararlarda yalnızca son sayfanın imzalandığı tespit edildi. Bu nedenle dernek başkanı hakkında 15 bin 29 TL idari para cezası uygulanması gerektiği değerlendirmesine yer verildi. Pozitif İz'e International AIDS Society tarafından İsviçre'den 2024 ve 2025 yıllarında dört ayrı 15 bin dolarlık ödeme yapıldığı ve toplam tutarın 60 bin dolara ulaştığı da kaydedildi.
LAMBDA İSTANBUL'DA İZİNSİZ LOKAL TESPİTİ
Lambda İstanbul'a ilişkin denetim raporunda evrak kayıt defterinin usulüne uygun tutulmadığı, derneğe giren ve çıkan bazı evrakların kaydedilmediği belirtildi. Bu nedenle dernek başkanı hakkında 11 bin 977 TL idari para cezası uygulanması gerektiği kaydedildi. Raporda ayrıca dernek merkezinde izinsiz lokal veya kültür merkezi faaliyeti yürütüldüğü tespiti yer aldı. Denetçiler, bu faaliyet için ruhsat, iktisadi işletme vergi levhası veya lokal izin belgesi bulunmadığını belirtti. Bu başlıkta da 15 bin 29 TL idari para cezası uygulanmasının değerlendirildiği ve Lambda İstanbul için iki ayrı kalemde öngörülen ceza tutarının toplam 27 bin 6 TL olduğu ifade edildi.
SPoD'DA ÜYE KAYITLARINDA EKSİKLİK
Altı dernek arasında 2025 yılında en yüksek yurt dışı yardım kaydına sahip olan SPoD'un üye kayıt defterinde bazı üyelerin üyeliğe giriş tarihlerinin yazılmadığı tespit edildi. Eksiklik nedeniyle Dernekler Kanunu'nun 17. maddesi kapsamında yönetim kuruluna tebligat yapılması gerektiği belirtildi.
HEVİ'YE 7,4 MİLYON TL YURT DIŞI YARDIM
HEVİ Derneğinin 2025 yılı mali bilgilerinde 7 milyon 402 bin 346 TL yurt dışı yardım ve 3 milyon 84 bin 61 TL bağış ve yardım kaydı yer aldı. Derneğin aynı döneme ilişkin mali tablosunun genel toplamının 10 milyon 886 bin 679 TL olduğu belirtildi.
TESPİTLER SAVCILIĞA BİLDİRİLECEK
Altı denetim raporunun sonuç bölümlerinde ortak bir hukuki değerlendirmeye yer verildi. Komisyonlar, derneklerin tüzük ve faaliyetlerini Türk Medeni Kanunu'nun 56 ve 89. maddeleri ile Anayasa'nın 33 ve 41. maddeleri kapsamında değerlendirdi. Özellikle aile ve çocukların korunmasına yönelik değerlendirmelerin ardından tespit edilen hususların Türk Medeni Kanunu'nun 89. maddesi ve re'sen değerlendirilecek diğer konular kapsamında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmesi gerektiği kanaatine varıldığı belirtildi.
