Türkiye'nin ev sahipliğinde 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da gerçekleştirilen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi tamamlandı. İki gün süren zirvenin ardından yayımlanan sonuç bildirgesinde, Washington Antlaşması'nın 5. maddesine bağlılık bir kez daha vurgulanırken, savunma kapasitesinin artırılması, ortak üretim projeleri ve ittifakın caydırıcılık gücünün güçlendirilmesine yönelik önemli kararlar duyuruldu.
NATO Zirvesi Ankara'da Tamamlandı
Türkiye, 22 yıl aradan sonra NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'ne yeniden ev sahipliği yaptı. Yaklaşık 70 trilyon dolarlık ekonomik büyüklüğe sahip 40'tan fazla ülkenin temsil edildiği zirve kapsamında çok sayıda ikili görüşme, liderler oturumu ve sanayi forumu gerçekleştirildi.
Zirve boyunca savunma sanayisi alanında çeşitli mutabakat ve iş birliği anlaşmaları da imzalandı.
Sonuç Bildirgesinde 5. Madde Vurgusu
Zirvenin ardından yayımlanan sonuç bildirgesinde NATO müttefiklerinin Washington Antlaşması'nın 5. maddesine bağlılıklarını yinelediği belirtildi.
Bildirgede ayrıca, savunma ve caydırıcılık anlayışında 360 derece yaklaşımın sürdürüleceği ifade edilirken, Rusya'nın Avrupa-Atlantik bölgesinin güvenliği ve istikrarı açısından uzun vadeli tehdit oluşturmaya devam ettiği değerlendirmesine yer verildi.
Savunma Sanayisi İçin Yeni Finansman Kararı
Sonuç bildirgesinde, ortak üretim kapasitesinin artırılması amacıyla 50 milyar doları aşan yeni finansman sağlanacağı açıklandı.
Müttefik ülkelerin savunma sanayisinde üretim kapasitesini geliştirmek ve inovasyonu hızlandırmak amacıyla sanayi kuruluşlarıyla iş birliğini artırma taahhüdünde bulunduğu bildirildi.
Ayrıca, 2025 yılında Avrupalı müttefikler ile Kanada'nın savunma alanına 139 milyar dolardan fazla yatırım yaptığı belirtilirken, NATO'nun caydırıcılık kapasitesinin nükleer, konvansiyonel ve füze savunma unsurlarına dayanmaya devam edeceği vurgulandı.
Erdoğan'dan Savunma ve NATO Mesajı
Zirvenin açılışında konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılaya oranını yüzde 3,5 seviyesine yükseltmek için gerekli adımların atıldığını belirtti.
Erdoğan, Lahey Zirvesi'nde 2035 yılı için belirlenen yüzde 5 savunma harcaması hedeflerine Türkiye'nin beş yıl daha erken ulaşmayı amaçladığını ifade etti.
Savunma sanayisinde önemli ilerlemeler kaydedildiğini dile getiren Erdoğan, Türkiye'nin üretim ve ihracat kapasitesi bakımından dünyanın ilk 10 ülkesi arasında yer aldığını söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca, NATO müttefikleri arasında savunma sanayisine yönelik kısıtlamaların kaldırılmasının önemine dikkat çekerek, Avrupa'nın güvenlik alanındaki girişimlerinin NATO'yu tamamlayıcı nitelikte olması gerektiğini ifade etti.
Liderler Arasında Yoğun Diplomasi Trafiği Yaşandı
Zirve kapsamında Cumhurbaşkanı Erdoğan; Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron başta olmak üzere çok sayıda liderle ikili görüşmeler gerçekleştirdi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise zirvenin ardından yaptığı açıklamada müttefikler arasında güçlü bir birlik ruhunun oluştuğunu belirterek, ABD'nin NATO'ya bağlılığını sürdürdüğünü ifade etti.
Trump ve Zelenski'den Açıklamalar
ABD Başkanı Donald Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de zirve kapsamında ortak açıklamalarda bulundu.
Trump, İran'ın nükleer silah sahibi olmasına izin vermeyeceklerini belirterek, İran'a yönelik askeri operasyonlarla ilgili değerlendirmelerde bulundu. Ayrıca Ukrayna'ya Patriot hava savunma sistemleri konusunda üretim lisansı verileceğini açıkladı.
Zelenski ise ABD'nin desteğine teşekkür ederek, öncelikli gündemlerinin hava savunması ve müzakere süreci olduğunu ifade etti.
