Son dönemde kredi notu yüksek olmasına rağmen kredi ve kredi kartı başvurusu reddedilenlerin sayısında artış yaşanıyor. Bankacılık sektöründe devreye alınan yeni değerlendirme yaklaşımıyla birlikte, yalnızca kredi puanı değil, müşterilerin son aylardaki finansal davranışları da kredi kararlarında belirleyici hale geldi.
Bankalar hesap hareketlerini daha detaylı inceliyor
Bankalar, klasik skor sistemlerinin yanı sıra müşterilerin banka hesaplarındaki para giriş çıkış düzenini, harcama alışkanlıklarını ve ödeme tutarlılığını daha kapsamlı biçimde değerlendiriyor. Düzenli gelir akışı, maaş ödemeleri, fatura giderleri ve rutin harcamalar normal davranış olarak görülürken, ani ve açıklamasız para hareketleri risk unsuru olarak işaretleniyor.
Davranışsal risk analizi dönemi başladı
Yeni süreçte “davranışsal risk analizi” adı verilen yöntemle hesaplara giren paranın kaynağı, çıkan paranın niteliği ve işlem sıklığı dikkatle analiz ediliyor. Özellikle kısa süre içinde gerçekleşen yüksek tutarlı para transferleri, çok sayıda küçük tutarlı işlem ve hesap hareketlerindeki düzensizlik, kredi değerlendirme sürecinde olumsuz sonuç doğurabiliyor.
Sanal bahis ve oyun harcamaları risk göstergesi kabul ediliyor
Bankaların dikkatle izlediği harcama kalıplarının başında sanal bahis ve oyun platformlarına yapılan düzenli ödemeler geliyor. Bu tür işlemler, müşterinin finansal risk taşıdığı yönünde değerlendirilebiliyor. Bu nedenle kredi ve kredi kartı başvurularının olumlu sonuçlanmama ihtimali artıyor.
Yapay zeka destekli sistemler devrede
Bankalar, bu süreçte büyük ölçüde otomatik analiz sistemlerini kullanıyor. Kara para aklama ve finansal suçlarla mücadele kapsamında kullanılan AML yazılımları ile yapay zeka destekli risk tespit sistemleri, olağan dışı para hareketlerini hızlı şekilde belirleyerek şüpheli işlemleri işaretliyor. Bu durum, müşterinin sistemde “yüksek riskli” olarak sınıflandırılmasına neden olabiliyor.
Kredi kararında farklı veri kaynakları birleştiriliyor
Kredi değerlendirme süreçlerinde Merkez Bankası Risk Merkezi ve Kredi Kayıt Bürosu verilerinin yanı sıra bankaların kendi iç analiz modelleri de etkili oluyor. Yapay zeka destekli sistemler; gelir düzeyine uymayan harcamalar, düzensiz para trafiği ve riskli işlem örüntülerini puanlayarak başvuruların nihai sonucunu belirliyor.
