MSB Şehit Bilgi Kapısı sorgulama ekranı üzerinden Çanakkale'den Sarıkamış'a, Galiçya'dan İstiklal Harbi'ne kadar uzanan yüz binlerce künye kaydına ulaşılıyor. Yetmiş beş yıllık askeri arşivi dijital ortama taşıdı bakanlık uzmanları. Kapsanan tarihsel aralık ise 1853 ile 1928 yılları.
Aile büyüklerinin hangi cephede ve hangi tarihte şehit düştüğünü öğrenmek isteyen vatandaşlar, çevrim içi forma temel kimlik bilgilerini yazarak tarama yapıyor. Yoğun ilgi gören sistemde doğru sonuca ulaşmak için izlenecek adımlar ve filtreleme yöntemleri netleşti.
Dedem nerede şehit oldu sorgulama işlemi nasıl yapılır?
Dedem nerede şehit oldu sorgulama işlemi e-Devlet kapısı ve Milli Savunma Bakanlığı Şehit Bilgi Kapısı üzerinden ad, baba adı ve memleket bilgileri girilerek yapılır. Sisteme giriş yapan kullanıcılar, arama formundaki il, ilçe, askeri sınıf, rütbe ve cephe sekmelerini doldurduktan sonra sorgula butonuna basarak arşiv taramasını başlatıyor.
Saniyeler içinde ekrana dökülüyor askerin rütbesi ve şehadet cephesi. Eşleşen kaydın detay sekmesine tıklandığında şehidin bağlı bulunduğu kolordu, tümen, alay, tabur bilgisi ile zaiyat yeri ve tam şehadet tarihi görülüyor; sistemdeki arşivdeki savaş dönemleri ve cephe kayıtları tablosu ise yedi büyük harbi kapsıyor.
Arşivdeki savaş dönemleri ve cephe kayıtları tablosu
Veritabanında Kırım Harbi'nden başlayarak Kurtuluş Savaşı'nın sonuna kadar vatan savunmasında hayatını kaybeden askerlerin orijinal künye defterleri bulunuyor. Soyadı Kanunu öncesi kayıtlar için lakap hanesi de var.
| Arşiv ve Sorgulama Başlığı | Sistemdeki Resmi Veri | Kapsam ve Kullanım Detayı |
|---|---|---|
| Erişim Adresi ve Kurum | MSB Şehit Bilgi Kapısı ve e-Devlet | Çevrim içi ücretsiz arşiv taraması |
| Tarihsel Kayıt Aralığı | 1853 ile 1928 yılları arası | Toplam 75 yıllık askeri zaiyat defterleri |
| Kapsanan Savaşlar | Kırım, 93 Harbi, Trablusgarp, Balkan, 1. Dünya ve Kurtuluş Savaşı | Çanakkale, Kafkas, Hicaz, Yemen, Irak ve Galiçya |
| Temel Arama Kriterleri | Ad, baba adı, sülale lakabı, doğum yılı | İl, ilçe, köy, rütbe, sınıf ve cephe filtreleri |
| Sonuç Ekranı Bilgileri | Askeri birlik, rütbe, şehadet yeri ve tarihi | Kolordu, alay, tabur ve muharebe mevkii |
Yüz yılı aşan belgeler günümüz Türkçesine aktarılırken bazı ilçe ve köy sınırları o dönemin idari yapısına göre listeleniyor. Bu nedenle doğru kaydı bulmak için Osmanlıca kayıtlarda baba adı ve memleket filtresiyle arama tekniği büyük kolaylık sağlıyor.
Osmanlıca kayıtlarda baba adı ve memleket filtresiyle arama
Genişten dara doğru arama yapılmasını öneriyor arşiv uzmanları. Eski yazıdan aktarılan isimlerde harf farklılıkları olabileceği için ilk aşamada yalnızca şehidin adı ve baba adıyla sorgulama yapmak, listedeki olası kayıtları kaçırmayı önlüyor.
Sonuç listesi çok kabarık çıktığında ise doğum ili ve ilçesi seçilerek çember daraltılıyor. Köy veya mahalle isimlerinin yüz yıl önceki adlarıyla kaydedilmiş olabileceğini hatırlatan yetkililer, aile büyüklerinden duyulan sülale lakaplarının da arama kutusuna yazılabileceğini belirtiyor.
