ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Artemis II görevi kapsamında elde edilen 800 gigabaytı aşkın Ay bilimi verisini uluslararası bilim topluluğunun erişimine açtı. Antalya'daki 77'nci Uluslararası Uzay Kongresi'nde tanıtılan arşivde 12 bin fotoğraf, daha önce yayımlanmamış mürettebat ses kayıtları, bilimsel gözlem notları ve raporlar yer aldı.
Artemis II Verileri Antalya'da Tanıtıldı
NEST Kongre ve Sergi Merkezi'nde düzenlenen "NASA'nın Artemis II Ay Araştırmaları Ön Veri Bülteni" toplantısına uluslararası katılımcılar ilgi gösterdi.
Toplantıda NASA Yönetici Yardımcısı Matt Anderson, İnsanlı Uzay Uçuşu Misyon Direktörlüğü'nden Sorumlu Yönetici Yardımcısı Lori Glaze, Bilim Misyonu Direktörlüğü'nden Sorumlu Yönetici Yardımcısı Nicola J. Fox ile Artemis II Ay Bilimi Lideri ve Artemis Bilim Uçuş Operasyonları Lideri Kelsey Young konuştu.
Toplantıda Artemis II'nin bilimsel sonuçlarının yanı sıra astronotların Ay yakın uçuşu sırasında kaydettiği görüntüler, sesler ve gözlem notları paylaşıldı.
"Ay Biliminin Yeni Bir Başlangıcı"
Matt Anderson, Artemis II mürettebatının Orion uzay aracını derin uzayda test ettiğini ve gelecek görevler için bilimsel çalışmalar gerçekleştirdiğini söyledi.
Ay yakın uçuşundan yaklaşık 6 ay sonra bilimsel veri arşivini dünyayla paylaştıklarını belirten Anderson, 800 gigabaytı aşan verinin daha önce duyulmamış saatlerce ses kaydı ile mürettebatın yeni yayımlanan bilimsel notlarını da içerdiğini açıkladı.
Anderson, verilerin Ay ile Dünya'nın son 4 milyar yıldaki ortak evriminin anlaşılmasına katkı sağlamasının beklendiğini kaydetti.
Derin Uzayın İnsan Vücuduna Etkileri İncelendi
Lori Glaze, Artemis programında insanlı keşiflerle yanıtlanabilecek bilimsel sorulara odaklandıklarını belirtti.
Artemis II kapsamında çip üzerinde organ değerlendirmelerinden kemik iliği örneklerine, insan davranışlarının incelenmesinden Ay yüzeyinin gerçek zamanlı jeolojik gözlemlerine kadar farklı çalışmalar gerçekleştirildi.
Glaze, derin uzayın insan vücudu üzerindeki etkilerinin incelenmesinin Dünya'dan uzakta yaşama ve çalışma konusunda önemli bilgiler sağlayacağını söyledi.
SLS ve Orion Testlerden Geçti
Artemis II'nin donanım, görev mimarisi ve teknolojiye yönelik test uçuşu hedeflerini tamamladığını belirten Glaze, Uzay Fırlatma Sistemi'nin (SLS) kabiliyetlerinin doğrulandığını söyledi.
Orion mürettebat modülünün dayanıklılığı, güvenliği ve insanlı operasyonlara uygunluğunun da görev sırasında test edildiğini aktaran Glaze, elde edilen verilerin gelecekteki Ay görevlerinin hazırlıklarında kullanılacağını belirtti.
Artemis II'den elde edilen bulguların 2027'deki Artemis III görevinin hazırlıklarında kullanılmaya başlandığı bildirildi.
Ay Yakınlarında 7 Saatlik Bilimsel Gözlem
Nicola J. Fox, Artemis II mürettebatının yaklaşık 7 saat süren Ay gözlemleri sırasında Dünya'daki bilim ekibiyle birlikte önceden belirlenen hedefler üzerinde çalıştığını söyledi.
Orion'un Ay'ın uzak tarafına geçmesi sırasında yaklaşık 40 dakika iletişimin kesildiğini belirten Fox, daha sonra mürettebatın tam güneş tutulmasını gözlemlediğini aktardı.
Astronotların kraterler, Ay'da gündüz ve geceyi ayıran sınır, çarpma parlamaları ve tutulmaya ilişkin gözlemler gerçekleştirdiği kaydedildi.
12 Bin Fotoğraf Bilim İnsanlarına Açıldı
Artemis II mürettebatının çektiği 12 bin fotoğrafın NASA'nın astronot fotoğrafçılığı internet sitesinde bulunduğunu belirten Fox, arşivin fotoğrafların yanı sıra meta verileri, türetilmiş veri ürünlerini, ses dosyalarını ve gerçek zamanlı gözlem notlarını kapsadığını söyledi.
NASA'nın Ay üssü mimarisine 700'den fazla bilimsel yük konseptini dahil ettiği de açıklandı.
Kelsey Young ise arşivde bulunan 12 bin görüntünün her biri için bilimsel analizlerde kullanılabilecek 300 meta veri alanının bulunduğunu belirtti.
Astronotların Ses Kayıtları Paylaşıldı
Sunum sırasında Ay yakın uçuşundan görüntüler, videolar ve daha önce yayımlanmamış astronot ses kayıtları katılımcılara dinletildi.
Astronot Christina Koch'un Aristarchus Platosu'na ilişkin renk ve doku gözlemlerinin yer aldığı kayıt da sunumda paylaşıldı. Koch'un bölgedeki parlak kraterleri karla kaplı bir dağa benzettiği, çevredeki yüzeyi ise engebeli ve sarı tonlarda tarif ettiği aktarıldı.
Tutulma sırasında Victor Glover ve diğer mürettebat üyelerinin gerçekleştirdiği gözlemlere ilişkin kayıtlar da katılımcılara sunuldu.
Ay'ın Uzak Tarafındaki Parlamalar Gözlemlendi
Ay yakın uçuşunda mikrometeoritlerin yüzeye çarpması sonucu oluşan parlamaların da gözlemlendiği bildirildi.
Matt Anderson, mürettebatın Ay'ın Dünya'dan görülmeyen uzak tarafındaki çarpma parlamalarını gözlemlemesinin mevcut Ay ortamının bilimsel açıdan anlaşılmasına ve gelecekteki insanlı keşiflerin planlanmasına katkı sağlayacağını belirtti.
NASA'nın yayımladığı verilerin, Artemis II görevinin bilimsel sonuçlarının daha kapsamlı biçimde incelenmesi amacıyla uluslararası bilim topluluğunun kullanımına sunulduğu kaydedildi.
