Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu, kamuoyunda “12’nci Yargı Paketi” olarak bilinen “Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”ni görüşmek üzere toplandı.
AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel başkanlığında gerçekleştirilen toplantıda, teklifin yargı sisteminin daha hızlı ve etkin işlemesine yönelik önemli düzenlemeler içerdiği belirtildi.
Adalete erişimin kolaylaştırılması hedefleniyor
Komisyonun açılışında konuşan Cüneyt Yüksel, hukukun toplumsal ihtiyaçlara, ekonomik gelişmelere ve dijitalleşme süreçlerine uyum sağlamasının önemine dikkat çekti.
Yüksel, teklifin 2025 yılında yayımlanan 4’üncü Yargı Reformu Strateji Belgesi doğrultusunda hazırlandığını belirterek, düzenlemelerin özel hukuk, ceza hukuku ve idari yargı alanlarında önemli değişiklikler içerdiğini ifade etti.
Yüksel, “Teklifle vatandaşlarımızın adalete erişiminin kolaylaştırılması, yargılama faaliyetinin daha da hızlı, kolay ve usul ekonomisine uygun şekilde yürütülmesi amaçlanmaktadır” dedi.
Teklif 30 maddeden oluşuyor
Kanun teklifinin ilk imza sahibi olan AK Parti İstanbul Milletvekili Nurettin Alan, milletvekillerine teklif hakkında bilgi verdi.
Alan, 30 maddeden oluşan düzenleme ile 12 farklı kanunda değişiklik yapılmasının öngörüldüğünü belirterek, vatandaşların adalete erişiminin kolaylaştırılması, yargılama sürelerinin kısaltılması ve bürokratik işlemlerin azaltılmasının hedeflendiğini söyledi.
Alan, destekten yoksun kalma tazminatları, idare aleyhine hükmedilen alacakların tahsili ve kamu kaynaklarının daha verimli kullanılması gibi alanlarda da yeni düzenlemeler getirileceğini kaydetti.
Miras kalan taşınmazlar için yeni uygulama
Teklifte miras yoluyla intikal eden taşınmaz mallara ilişkin önemli düzenlemeler de yer alıyor.
Buna göre, mirasçılar dışında üçüncü kişilerin hissedar olmadığı taşınmazlarda ortaklığın giderilmesine yönelik ilk satış yalnızca mirasçılar arasında gerçekleştirilecek. İlk artırmada alıcı çıkmaması halinde ikinci artırma genel hükümlere göre herkese açık şekilde yapılabilecek.
Düzenlemenin, uygulamada yaşanan suiistimallerin önüne geçilmesi ve mirasçıların haklarının korunması amacıyla hazırlandığı belirtildi.
Gereksiz bilirkişi incelemeleri azaltılacak
Teklif kapsamında, hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Bu çerçevede, gereksiz bilirkişi incelemelerine başvurulması halinde hakim ve savcıların Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından disiplin incelemesine tabi tutulabilmesine yönelik düzenleme öngörülüyor.
Ayrıca noterlik evraklarının ilgili yargı mercilerine gönderilmesine ilişkin işlemlerin kolaylaştırılması ve vesayet altındaki kişilere ait taşınmazların UYAP e-Satış sistemi üzerinden satılabilmesi de teklif kapsamında yer alıyor.
İki duruşma arasındaki süre en fazla 3 ay olacak
Yargılama süreçlerini hızlandırmayı amaçlayan düzenlemeler arasında hukuk mahkemelerinde iki duruşma arasındaki sürenin kural olarak en fazla 3 ay ile sınırlandırılması da bulunuyor.
Hakimin duruşmayı üç aydan sonraya ertelemesi yalnızca zorunlu durumlarda mümkün olacak. Bu durumda erteleme gerekçesinin somut nedenlerle tutanakta belirtilmesi gerekecek.
Düzenlemenin, dosyaların daha hızlı sonuçlandırılması ve yargılamaların makul sürede tamamlanmasına katkı sağlaması hedefleniyor.
Yargıtay ve istinaf süreçlerinde değişiklik
Teklifte yer alan bir diğer düzenleme ise Yargıtay’ın yalnızca görev veya yetki yönünden bozma kararı vermesinin önüne geçilmesini içeriyor.
Bölge adliye mahkemelerinin görev ve yetki konularını istinaf aşamasında değerlendirebilmesi nedeniyle, davaların yeniden başa dönerek uzamasının önlenmesi amaçlanıyor.
AYM kararları doğrultusunda yeni düzenlemeler
Kanun teklifinde Anayasa Mahkemesi’nin geçmiş yıllarda verdiği iptal kararları sonrasında ortaya çıkan hukuki boşlukların giderilmesine yönelik hükümler de bulunuyor.
Bu kapsamda Adli Tıp Kurulu üyelerinin atanması ve görev süreleriyle ilgili düzenlemeler yapılırken, kanuni faiz oranlarının belirlenmesine ilişkin yeni bir sistem öngörülüyor.
Teklife göre, sözleşmeyle farklı bir oran belirlenmemişse kanuni faiz oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın önceki yılın son gününde uyguladığı kısa vadeli kredi işlemlerine ilişkin reeskont faiz oranının yüzde 80’i üzerinden hesaplanacak.
Komisyon çalışmaları sürüyor
12’nci Yargı Paketi’nin görüşmeleri, milletvekillerinin teklif maddelerine ilişkin değerlendirmeleriyle devam ediyor. Komisyon sürecinin tamamlanmasının ardından teklifin TBMM Genel Kurulu gündemine gelmesi bekleniyor.
