Trafik cezalarının artırılmasına yönelik düzenlemeleri de içeren Karayolları Trafik Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin bazı maddeleri TBMM Genel Kurulunda kabul edildi. Kabul edilen maddelerle, sürücü davranışlarından denetim süreçlerine kadar birçok başlıkta idari yaptırımlar yeniden düzenlendi.
Özel izinli taşımalara karayolu kullanım bedeli
Ağırlık ve boyutları bakımından özelliği olan, başka ulaşım sistemleriyle taşınması mümkün olmayan ve taşıma sınırlarını aşıp taşınması zorunlu yüklerin taşınması ile trafiğe çıkışları özel izne bağlandı. Bu kapsamdaki araçlar için Karayolları Genel Müdürlüğünden izin alınması zorunlu olacak.
Özel yüklerin taşınması ve trafiğe çıkışları özel izne bağlı araçlardan, yolun yapım, bakım ve işletilmesinden sorumlu kurum veya kuruluş tarafından karayolu kullanım bedeli alınacak. Bedelin, dingil başına tonaj, dingil sayısı, taşıma mesafesi ve karayolunun proje ömründeki azalma dikkate alınarak her takvim yılı için Karayolları Genel Müdürlüğünce belirlenip ilan edileceği bildirildi.
Özel yük taşımalarında trafik zabıtası desteği alınması halinde ise destek verilecek her gün için 16 bin lira hizmet bedeli uygulanacak. Bu bedelin yeniden değerleme oranına göre yıllık artırılarak genel bütçeye gelir kaydedileceği belirtildi.
Ehliyetsiz kullanım ve iptal durumunda yeni para cezaları
Düzenlemeye göre sürücü belgesi olmadan motorlu araç kullananlara 40 bin lira idari para cezası verilecek. Sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alınmasına rağmen araç kullananlara 200 bin lira, sürücü belgesi iptal edildiği halde araç kullananlara da 200 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Ayrıca, motorlu aracın sürülmesine izin veren işletenin de tescil plakası üzerinden 40 bin lira idari para cezasıyla cezalandırılacağı kaydedildi.
Şerit kuralları, ters istikamet ve yasak yollara giriş
Kara yollarında şerit izleme kurallarına ilişkin düzenlemeler de yer aldı. Motosiklet, otomobil, kamyonet, panelvan, minibüs ve otobüs dışındaki kamyon ve çekici gibi araçlara yönelik şerit kullanım esasları yeniden düzenlendi.
Yerleşim yeri içinde bölünmüş kara yollarında ve otoyollarda ya da yerleşim yeri dışındaki bölünmüş kara yollarında ters istikamette araç sürülmemesi kuralı vurgulandı. Yaya yollarında araç sürülemeyeceği, bisiklet yolu ve bisiklet şeritlerinde bisiklet ve elektrikli skuter dışındaki taşıtların yer alamayacağı belirtildi. Taşıt trafiğine kapalı veya belirli taşıtlar için ayrılmış yollara izinsiz girişe ilişkin yasaklar da düzenleme kapsamında yer aldı.
Saldırgan sürücülere 180 bin lira ceza ve trafikten men
Trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip eden ya da bu amaçla araçtan inen sürücülere 180 bin lira idari para cezası uygulanacağı bildirildi. Bu sürücülerin sürücü belgelerinin 60 gün süreyle geri alınabileceği, araçlarının ise 30 gün süreyle trafikten menedilebileceği ifade edildi.
Ayrıca, ters istikamette araç kullanma ile saldırı amacıyla takip etme veya araçtan inme gerekçesiyle ehliyeti geri alınan sürücülerin ehliyetlerinin, psikoteknik değerlendirme sonrasında iade edileceği belirtildi.
Keyfi şerit değişikliği ve trafiği engelleme için 90 bin lira ceza
Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde art arda birden fazla şerit değiştirenlere, otoyol ve bölünmüş yollarda ters istikamette araç sürenlere, konvoy veya münferit şekilde seyir halindeyken trafiği kısmen ya da tamamen engelleyecek biçimde kara yolu üzerinde durduranlara 90 bin lira idari para cezası öngörüldü. Bu durumda da sürücü belgesinin 60 gün geri alınması ve aracın 30 gün trafikten menedilmesi hükmü yer aldı.
Kanuna uygun toplantı ve gösteri yürüyüşleri sırasında araçların kara yolu üzerinde durdurulması halinde ise idari para cezası uygulanmayacağı, bu eylemin kabahat sayılmayacağı belirtildi.
Kırmızı ışıkta tekrar eden ihlallere kademeli ceza
Trafik zabıtası veya yetkili kişilerin uyarı ve işaretlerine uymayanlara 3 bin lira idari para cezası getirildi. Trafik ışıklarına uymayan sürücülere 5 bin lira ceza öngörüldü.
Kırmızı ışık ihlalinin bir yıl içinde tekrarında cezaların kademeli artırılacağı belirtilerek; ikinci ihlalde 10 bin, üçüncüde 15 bin, dördüncüde 20 bin, beşincide 30 bin, altıncıda 80 bin lira idari para cezası uygulanacağı kaydedildi. Kırmızı ışık ihlali yaparak kazaya sebebiyet veren sürücülerin ehliyetlerinin 60 gün geri alınacağı da düzenlemede yer aldı. Bir yıl içinde ihlalin 6 kez tespit edilmesi halinde ehliyet iptali hükmü getirildi.
“Dur” ikazına uymayıp kaçana 200 bin lira ceza
Sabit veya seyir halinde yürütülen denetimlerde, polislerin uyarı ve işaretlerine rağmen “dur” ikazına uymayarak kaçan sürücülere 200 bin lira idari para cezası uygulanacağı bildirildi. Bu durumda ehliyetin 60 gün geri alınması ve aracın 60 gün trafikten menedilmesi de düzenlemede yer aldı.
Alkol ve uyuşturucuda ceza artışı ve iptal hükümleri
Alkol tespitinde 0,50 promilin üzerinde araç kullandığı belirlenen sürücülere uygulanan idari para cezasının 25 bin liraya yükseltileceği belirtildi. İhlalin ikinci kez tekrarı halinde 50 bin, üç veya daha fazla tekrarda 150 bin lira idari para cezası uygulanacağı kaydedildi.
Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücülere 150 bin lira idari para cezası uygulanacağı ve sürücü belgesinin iptal edileceği ifade edildi. Ölçüm yaptırmayan sürücülere ise 150 bin lira ceza ve 5 yıl süreyle ehliyeti geri alma hükmü yer aldı.
Hız sınırı ihlallerine yeni ceza tarifesi
Hız sınırlarını aşmaya ilişkin para cezaları, yerleşim yeri içi ve dışı için kademeli olarak yeniden düzenlendi. Yerleşim yeri içinde 6-10 kilometre/saat aşımda 2 bin liradan başlayarak, 66 kilometre/saat ve üzeri aşımda 30 bin liraya kadar çıkan idari para cezaları öngörüldü. Yerleşim yeri dışında da benzer şekilde kademeli bir tarife yer aldı.
Belirli oranların üzerinde hız ihlali yapan sürücülerin her seferinde 30, 60 veya 90 gün süreyle ehliyetlerinin geri alınacağı hükme bağlandı. Geri alınan ehliyetlerin iadesi için idari para cezalarının tahsil edilmiş olması şartı getirildi.
Radar ikaz cihazlarına yasak ve yüksek ceza
Hız tespit cihazlarının yerini belirleyen veya sürücüyü ikaz eden her türlü cihazın imalatı, ithali ve araçlarda bulundurulması yasaklandı. Bu cihazları imal ve ithal edenlere 370 bin lira, araçta bulunduran işletene 185 bin lira idari para cezası uygulanacağı, cihazlara el konularak mülkiyetinin kamuya geçirileceği belirtildi. Bu hükmün 31 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe gireceği bilgisi paylaşıldı.
Geçiş üstünlüğü olan araçlara yol vermeyene yaptırım
Geçiş üstünlüğüne sahip araçlara yol vermeyen sürücülere 15 bin lira idari para cezası uygulanacağı, ambulans, yaralı veya acil hasta taşıyan araçlar ile itfaiye ve orman yangınlarıyla mücadele eden araçlara yol açmayan sürücülere 46 bin lira ceza verileceği belirtildi. Bu durumda ehliyetin 30 gün geri alınması ve aracın 30 gün trafikten menedilmesi hükmü de düzenlemeye eklendi.
