Bilim insanları, kronolojik yaş ile biyolojik yaş arasındaki farkın sağlık üzerinde önemli etkileri olabileceğine dikkat çekiyor. Son yıllarda genç yaşlarda görülen bazı kanser türlerindeki artışın nedenlerini araştıran çalışmalar, biyolojik yaşlanmanın hızlanmasının çeşitli hastalık riskleriyle ilişkili olabileceğini ortaya koyuyor.
Biyolojik yaş kronolojik yaştan farklı olabiliyor
Uzmanlara göre yaşlanma yalnızca takvim yaşıyla sınırlı değil. Vücudun metabolik yapısı, bağışıklık sistemi ve hücresel işleyişi gibi birçok unsur biyolojik yaşın belirlenmesinde etkili oluyor. Bu nedenle bazı kişilerde biyolojik yaş, kronolojik yaştan daha ileri seviyede olabiliyor.
Araştırmada 154 binden fazla kişinin verisi incelendi
Nature Medicine dergisinde yayımlanan araştırmada, Birleşik Krallık Biobank verilerindeki 154 binden fazla 55 yaş altındaki kişinin sağlık verileri analiz edildi. Araştırmacılar, rutin kan testleri ve metabolik göstergelerden yararlanarak katılımcıların biyolojik yaşlarını tahmin etti. Elde edilen bulgular daha sonra ABD'deki farklı bir veri grubunda da doğrulandı.
Bazı kanser türleriyle ilişki tespit edildi
Araştırmada biyolojik yaşın kronolojik yaştan daha yüksek olmasının özellikle akciğer, rahim ile mide ve bağırsak sistemi kanserleri gibi bazı erken yaş kanserleriyle ilişkili olabileceği belirtildi. Buna karşın meme, prostat, tiroit, melanom ve merkezi sinir sistemi tümörlerinde benzer bir ilişkiye rastlanmadığı aktarıldı.
Yaşam tarzı faktörleri öne çıkıyor
Uzmanlar; obezite, fiziksel hareketsizlik, düzensiz uyku, kronik stres, ultra işlenmiş gıdaların yoğun tüketimi ve hava kirliliği gibi çevresel faktörlerin biyolojik yaşlanmayı hızlandırabileceğini ifade ediyor. Bu etkenlerin zaman içinde kronik iltihaplanma, metabolik bozukluklar ve bağışıklık sistemi üzerinde kalıcı değişikliklere yol açabileceği belirtiliyor.
Sağlıklı yaşam önerileri
Uzmanlar, biyolojik yaşlanmanın yavaşlatılabilmesi için düzenli fiziksel aktivite yapılmasını, dengeli beslenilmesini, yeterli uyku düzeninin korunmasını, sigara ve alkol tüketiminin sınırlandırılmasını öneriyor. Ayrıca ailesinde erken yaşta kanser öyküsü bulunan kişilerin, olası belirtileri ihmal etmeden sağlık kontrollerini aksatmaması gerektiği vurgulanıyor.
