Uluslararası bir araştırma ekibinin Alzheimer hastaları üzerinde yürüttüğü çalışmada, derin uyku sırasında ortaya çıkan bazı beyin dalgalarının hastalığın ilerleyişiyle ilişkili olabileceği belirlendi. Araştırmacılar, uyku-uyanıklık dengesinde rol oynayan “oreksin” seviyeleri yüksek olmasına rağmen güçlü derin uyku sinyallerine sahip hastalarda bilişsel kötüleşmenin daha yavaş gerçekleştiğini tespit etti.
Alzheimer Hastaları Üç Yıl Takip Edildi
Araştırmaya hafif ve orta evre Alzheimer teşhisi konulan 60 yaş ve üzerindeki 60 kişi katıldı.
Bilim insanları, katılımcıların gece boyunca beyin dalgalarını ve uyku döngülerini takip etti. Ertesi sabah alınan beyin omurilik sıvısı örnekleri incelenerek uyku ve uyanıklık dengesinin düzenlenmesinde görev alan “oreksin” isimli kimyasal ileticinin seviyeleri ölçüldü.
Katılımcıların bilişsel durumlarındaki değişimler ise üç yıl boyunca izlendi.
Yüksek Oreksin Seviyesiyle Hızlı Kötüleşme İlişkisi
Araştırmanın sonuçlarına göre beyin omurilik sıvısındaki oreksin seviyesi yüksek olan Alzheimer hastalarında belirtilerin üç yıllık takip döneminde daha hızlı kötüleştiği görüldü.
Ancak bilim insanları derin uyku evresine ilişkin önemli bir farklılık da tespit etti. NREM olarak adlandırılan derin uyku sırasında hafızanın güçlendirilmesinde rol oynayan yavaş salınımlı beyin dalgaları daha güçlü olan hastalarda farklı sonuçlara ulaşıldı.
Bu kişilerde oreksin seviyesi yüksek olsa bile Alzheimer’ın ilerleyişinin çok daha yavaş olduğu belirlendi.
Derin Uyku Yeni Tedavilere Işık Tutabilir
Araştırmacılar, elde edilen bulguların Alzheimer tedavisinde uyku kalitesinin rolünün daha ayrıntılı incelenmesine katkı sağlayabileceğini belirtti.
Uzmanlara göre derin uyku kalitesini artırmaya ve oreksin seviyelerini dengelemeye yönelik yaklaşımlar, Alzheimer hastalarında hafıza kaybıyla ilişkilendirilen amiloid ve tau gibi toksik proteinlerin beyinden temizlenmesine yardımcı olabilir.
Bulguların yeni tedavi yöntemleri açısından yol gösterici olabileceği değerlendirilirken, bu yaklaşımların Alzheimer’ın ilerlemesini yavaşlatmadaki etkisinin daha fazla araştırılması gerekiyor.
Kadınlarda Oreksin Seviyesi Daha Yüksek Çıktı
Çalışmada kadın ve erkek hastalar arasında da farklılık tespit edildi. Kadın katılımcılardaki oreksin seviyelerinin erkeklere kıyasla belirgin şekilde daha yüksek olduğu kaydedildi.
Araştırmacılar, uyku kalitesinin iyileştirilmesi ve oreksin seviyelerinin dengelenmesine yönelik tedavilerin Alzheimer sürecini yavaşlatma konusunda yeni araştırmalara zemin hazırlayabileceğini ifade etti.
