Srebrenitsa Soykırımı, 11 Temmuz 1995'te başlayan katliamla tarihe kara bir leke olarak geçti. Aradan 31 yıl geçmesine rağmen kurbanların acısı hâlâ taze. Srebrenitsa Anıt Merkezi'nde bu yıl da anma programı düzenleniyor ve kimliği tespit edilen kurbanlar toprağa veriliyor.
Srebrenitsa Soykırımı'nda neler yaşandı?
Srebrenitsa, 11 Temmuz 1995'te Ratko Mladic komutasındaki Sırp birlikleri tarafından işgal edildi. Oysa kent, o dönemde Birleşmiş Milletler tarafından güvenli bölge ilan edilmişti. Kentteki sivil Boşnaklar, BM bünyesinde görev yapan Hollandalı askerlere sığındı. Ne var ki bu koruma uzun sürmedi ve siviller Sırp güçlerine teslim edildi.
Sırplar, kadın ve çocukların Boşnak askerlerin kontrolündeki bölgeye geçmesine izin verdi. Ama erkekler için aynı şey geçerli olmadı. En az 8 bin 372 Boşnak erkek; ormanlık alanlarda, fabrikalarda ve depolarda katledildi. Cansız bedenler toplu mezarlara gömüldü. Lahey'deki Uluslararası Adalet Divanı, 2007'de verdiği kararla Srebrenitsa ve çevresinde yaşananları resmen soykırım olarak tanıdı.
Srebrenitsa Soykırımı kurbanları nasıl anılıyor?
Savaşın ardından kayıpları bulmak için kapsamlı çalışmalar başlatıldı. Uzun süren kazı ve kimlik tespit süreçlerinin sonunda binlerce kurbanın kaderi aydınlatıldı. Toplu mezarlardan çıkarılan ve kimliği belirlenen kurbanlar, her yıl 11 Temmuz'da Potoçari Anıt Mezarlığı'nda düzenlenen törenle defnediliyor. Bugüne kadar bu mezarlıkta 6 bin 772 kurban toprağa verildi. 250 kurban ise ailelerinin isteğiyle yerel mezarlıklara gömüldü.
Kurbanların kemikleri, 77'si toplu mezar olmak üzere 150 farklı noktadan çıkarıldı. Bu yılki törenlerin ardından Potoçari'de defnedilen kurban sayısı 6 bin 782'ye ulaşacak. Üstelik acı hâlâ bitmiş değil; cenazesine ulaşılamayan 1000'den fazla kişi bulunuyor.
Bosna halkı, aradan geçen onca yıla rağmen toplu mezarları aramaktan vazgeçmiyor. Her yıl dönümü, hem kayıpların yasını tutmak hem de yaşananların unutulmaması için bir hatırlatma niteliği taşıyor. Dünya kamuoyu da 11 Temmuz'da Srebrenitsa'nın kurbanlarını saygıyla anıyor.
