İşte herkesin sorduğu Tost uygulaması nedir, nasıl çalışır sorularının yanıtı. Yüksek kazanç vaadiyle sosyal medyada yayılan platform, aslında klasik bir saadet zinciri mantığıyla kurulmuş bir Ponzi şeması. Kripto para üzerinden işleyen yapı, mağdurları evini aracını satmak zorunda bırakacak boyutlara ulaştı.
Tost uygulaması nedir?
Tost uygulaması, dışarıdan bakıldığında yapay zeka destekli bir kripto para alım satım platformu gibi tanıtılan, ancak arka planda tamamen saadet zinciri mantığıyla çalışan bir sistem. Resmi uygulama mağazalarında yer almıyor; kullanıcılara WhatsApp ya da SMS üzerinden gönderilen linkler aracılığıyla yükleniyor. Sisteme giriş için bir referans zorunlu, yani kullanıcıya mutlaka daha önce üye olmuş birinin yönlendirmesi lazım.
Platform, kullanıcılara günlük görevler yaptırarak ve yeni üye kazandırarak para kazanma vaadi sunuyor. İlk aşamada küçük miktarlarla (örneğin 55 dolar) sisteme dahil olan kişi, zamanla daha yüksek seviyelere yükselmek için daha çok para yatırmak zorunda kalıyor. VİP1'den başlayan seviye sistemi VİP6'ya kadar uzanıyor. Üst seviyeye çıkan kullanıcının kazancı katlanarak artıyor, ancak bu artış yeni üyelerin getirdiği paraya bağlı olarak gerçekleşiyor.
Tost uygulaması nasıl çalışır?
Sistem, piramit yapısına dayanan klasik Ponzi şemasının dijital versiyonu. Yeni üyeler kendilerine kayıt olduktan sonra kripto para borsalarından birine hesap açıyor ve dijital cüzdan oluşturuyor. Çünkü platform, takibi kolay olan TL, dolar ya da euro yerine takibi zor kripto paralarla işlem yapıyor. Para transferi kripto cüzdanı üzerinden gerçekleştiriliyor.
Kullanıcının altına kaç kişi dahil ettiği kazancı doğrudan etkiliyor. 10 yeni üye kazandıran bir kişi, bu üyelerin yaptığı tüm işlemlerden günlük komisyon alıyor. Bazı mağdurların anlatımına göre sistemde "ekip lideri" konumundaki kıdemli üyeler, altlarına kişi kazandırmak için yeni adaylara kendi ceplerinden para verip onları sisteme çekmeye çalışmış. Para çekmek isteyen kullanıcılara ise "Lütfen hesap bakiyenizin yüzde 20'sinden fazlasını yatırın" uyarısı gönderilerek daha fazla yatırım yapmaya zorlandıkları belirtiliyor.
Tost mağdurları ne kadar zarar etti?
Yozgat başta olmak üzere Türkiye genelinde yayılan sistem, 25 Eylül 2024'te aniden çöktü ve binlerce kişi birikimine ulaşamaz hale geldi. Sadece Yozgat'ta yaklaşık 5 bin kişinin sisteme para yatırdığı tahmin ediliyor. Mağdur ifadelerine göre bazı kullanıcılar 50 dolarla başladıkları yatırımı 50 bin dolara kadar çıkardı. Bankalardan kredi çekenlerden ev ve aracını satanlara kadar pek çok kişi birikimlerinin tamamını sisteme akıttı.
Mağdur avukatlarının açıklamalarına göre toplam vurgun miktarının 1 milyar dolara yaklaştığı iddia ediliyor. Türkiye'deki yapılanmanın liderliğini üstlendiği öne sürülen İ. D. isimli şüphelinin, yaklaşık 20 bin kişiyi organize şekilde dolandırdığı ileri sürülüyor. Mağdurlara sistemin SPK onaylı olduğu söylenmiş, bu yolla güven sağlanmış.
Tost uygulaması gibi sistemlerden korunmak
Uzmanlar, "yüksek kazanç vaadi" ile sosyal medyada yayılan platformlar karşısında temkinli olunması gerektiğini söylüyor. Resmi uygulama mağazasında yer almayan, yalnızca referans ile giriş yapılabilen, kripto para üzerinden işleyen ve üye kazandırma üzerinden kazanç vaat eden her sistem potansiyel bir Ponzi şeması. Yatırım yapmadan önce platformun lisans durumu, şirket kaydı ve gerçek iş modeli sorgulanmalı. Kolay para kazanç vaatleri neredeyse her zaman tuzağa davetiye niteliği taşıyor.
