AFAD’ın yapay zekâ, uydu görüntüleri ve saha taramalarıyla yürüttüğü çalışmada Konya Kapalı Havzası’ndaki obruk sayısı 739 olarak belirlendi. Obrukların 702’sinin Konya’da bulunduğu, bunlardan 380’inin kuyu tipi olduğu açıklandı.
Konya Kapalı Havzası’nda kuraklık, iklim değişikliği ve kontrolsüz yer altı suyu kullanımının etkisiyle oluşan obruklara ilişkin envanter çalışmaları devam ediyor. AFAD’ın yürüttüğü çalışmalarda Konya, Karaman ve Aksaray’ı kapsayan bölgede toplam 739 obruk kayıt altına alındı.
YAPAY ZEKÂ VE UYDU GÖRÜNTÜLERİYLE TESPİT EDİLİYOR
Konya AFAD İl Müdürlüğü tarafından 2020 yılında başlatılan “Obruk Duyarlılık Haritası” projesinde Coğrafi Bilgi Sistemi, yapay zekâ ve uydu görüntülerinden yararlanılıyor. Saha çalışmalarıyla desteklenen proje sayesinde daha önce oluşmasına rağmen kayıtlara geçmeyen obruklar da belirlenerek envantere dâhil ediliyor. Konya’da önceki yıllarda 576 obruk kayıt altına alınırken, projenin başladığı 2020’den bu yana kentte 126 yeni obruk oluştu. Verilere göre 2020 ve 2021’de 28’er, 2022’de 14, 2023’te 12, 2024’te 32, 2025’te 10 ve 2026’da şu ana kadar 2 yeni obruk meydana geldi.
739 OBRUĞUN 702’Sİ KONYA’DA
Jeoloji Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Şükrü Arslan, AFAD verilerine göre Konya Kapalı Havzası’nda toplam 739 obruk bulunduğunu belirtti. Obrukların 702’sinin Konya, 29’unun Karaman ve 8’inin Aksaray sınırları içerisinde yer aldığını aktaran Arslan, Konya’daki 702 obruğun 380’inin kuyu tipi olarak sınıflandırıldığını söyledi. Arslan, kuyu tipi obrukların neredeyse tamamının son 30-35 yıl içerisinde meydana geldiğine işaret etti.
DAHA ÖNCE BİLİNMEYEN OBRUKLAR DA BULUNDU
Envanterdeki artışın tamamının yeni obruk oluşumu anlamına gelmediğini vurgulayan Arslan, uydu teknolojileri sayesinde yıllar önce meydana gelmiş ancak daha önce kayıt altına alınmamış çok sayıda obruğun tespit edildiğini ifade etti. Bölgede ayrıca yüzlerce yıl önce meydana geldiği değerlendirilen yaklaşık 50 ana kaya çökme obruğunun bulunduğu belirtildi.
YENİ OBRUK SAYISINDA DÜŞÜŞ
Son yıllarda yeni obruk oluşumlarının sayısında gerileme gözlendiğini belirten Arslan, geçmişte bölgede yılda ortalama 20 civarında yeni obruk meydana gelirken bu sayının son dönemde 10’lu rakamlara kadar düştüğünü kaydetti. AFAD’ın hazırladığı duyarlılık haritalarıyla obruk oluşumunda etkili olan faktörler analiz edilirken, riskli bölgelerin belirlenmesi ve olası afetlere karşı önceden önlem alınması hedefleniyor.
