Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), antimikrobiyal direncin küresel sağlık açısından giderek büyüyen bir tehdit oluşturduğunu açıkladı. Örgüt, mevcut koşulların değişmemesi halinde önümüzdeki 25 yılda ilaç direncine bağlı 39 milyon kişinin hayatını kaybedebileceği uyarısında bulundu.
Dünya Sağlık Örgütü, 18-24 Kasım Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası öncesinde yayımladığı açıklamayla ülkeleri ilaç direncine karşı önlem almaya çağırdı. DSÖ verilerine göre 2021 yılında dünya genelinde 1 milyondan fazla kişi doğrudan antimikrobiyal direnç nedeniyle yaşamını yitirdi. Bakterilerin antibiyotiklere karşı giderek daha dirençli hale geldiğini belirten örgüt, mevcut ilaçların bazı enfeksiyonların tedavisinde etkisini kaybettiğine dikkat çekti.
DSÖ'den Antimikrobiyal Direnç Uyarısı
DSÖ tarafından pazartesi günü yapılan açıklamada, antimikrobiyal direncin dünya genelinde halk sağlığını tehdit eden önemli sorunlardan biri haline geldiği bildirildi. Özellikle bakterilerin mevcut antibiyotiklere karşı direnç geliştirmesinin enfeksiyonların tedavisini zorlaştırdığı belirtildi.
Örgüt, ilaçlara dirençli bakterilerin yayılmasına karşı yeni antibiyotik geliştirme çalışmalarının mevcut ihtiyacı karşılamakta yetersiz kaldığını açıkladı. Antimikrobiyal direncin kontrol altına alınamaması durumunda, günümüzde yaygın olarak uygulanan bazı tıbbi işlemlerin daha yüksek risk taşıyabileceği ifade edildi.
Enfeksiyonların tedavisinde kullanılan ilaçların etkisini kaybetmesinin cerrahi müdahaleler, doğumlar ve çeşitli hastalıkların tedavi süreçlerinde ciddi komplikasyonlara neden olabileceği kaydedildi.
İlaç Direnci Nedeniyle 39 Milyon Ölüm Öngörülüyor
DSÖ uzmanı Jean-Pierre Niemazy, antimikrobiyal direncin dünya genelinde giderek büyüyen bir sağlık sorunu olduğunu belirtti. Niemazy, 2021 yılında 1 milyondan fazla kişinin doğrudan ilaç direnci nedeniyle hayatını kaybettiğini hatırlattı.
Mevcut koşulların devam etmesi halinde önümüzdeki 25 yıllık dönemde antimikrobiyal dirence bağlı toplam 39 milyon ölüm yaşanabileceği tahmin ediliyor.
DSÖ, antibiyotiklere dirençli bakterilerin yayılmasının sağlık sistemleri üzerindeki yükü artırabileceğini bildirirken, yeni ilaçların geliştirilmesi ve mevcut tedavilerin etkinliğinin korunması için çalışmaların hızlandırılması gerektiğini vurguladı.
Kanser ve Kronik Hastalıkları Olanlar Risk Altında
Antimikrobiyal direncin özellikle bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler açısından ciddi sağlık riskleri oluşturduğu belirtildi. DSÖ uzmanlarına göre kanser tedavisi gören hastalar ile kronik rahatsızlıkları bulunan kişiler, ilaçlara dirençli enfeksiyonlardan daha fazla etkilenebiliyor.
Bakteri, virüs ve mantar gibi mikroorganizmaların tedavide kullanılan ilaçlara karşı direnç geliştirmesi, enfeksiyonların kontrol altına alınmasını güçleştiriyor. Bu durumun hastanede yatış sürelerini uzatabildiği ve ölüm riskini artırabildiği ifade edildi.
Özellikle bağışıklık sistemini baskılayan tedaviler uygulanan hastalarda enfeksiyonların önlenmesi ve erken teşhis edilmesinin önem taşıdığı kaydedildi.
Ülkelerin Üçte Birinden Fazlası Kuralları Uyguluyor
DSÖ uzmanı Pravarşa Prakaş, antimikrobiyal dirençle mücadelede enfeksiyonların ortaya çıkmadan önlenmesinin temel yöntemlerden biri olduğunu belirtti. Prakaş, enfeksiyonların azaltılmasının antibiyotik kullanımına duyulan ihtiyacı da düşürebileceğini ifade etti.
Örgütün verilerine göre dünya genelindeki ülkelerin yalnızca üçte birinden biraz fazlası, DSÖ tarafından belirlenen enfeksiyon önleme ve kontrol kurallarını tam olarak uyguluyor.
Hastaneler ve diğer sağlık kuruluşlarında enfeksiyonların yayılmasının önlenmesi amacıyla uygulanan tedbirlerin ülkeler arasında farklılık gösterdiği belirtilirken, sağlık sistemlerinde enfeksiyon kontrol kapasitesinin artırılması gerektiği bildirildi.
DSÖ'nün 2030 Hedeflerinde Gecikme Yaşanıyor
Dünya Sağlık Örgütü, birçok ülkenin 2024 Dünya Sağlık Asamblesi kapsamında belirlenen 2030 hedeflerine ulaşma konusunda geride kaldığını açıkladı.
Söz konusu hedefler, enfeksiyonların önlenmesi, hastanelerde antimikrobiyal ilaçların uygun şekilde kullanılması, tanı ve test olanaklarının geliştirilmesi ile ilaç direncinin düzenli olarak takip edilmesini kapsıyor.
DSÖ, 18-24 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilecek Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası kapsamında hükümetlere sağlık sistemlerini güçlendirme çağrısında bulundu.
Örgüt ayrıca gereksiz antibiyotik kullanımının azaltılması, enfeksiyon önleme uygulamalarının yaygınlaştırılması ve ilaçlara dirençli enfeksiyonlara karşı yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmaların hızlandırılmasını istedi.
