İran'da zorunlu başörtüsü uygulamasının geleceğine ilişkin tartışmalar yeniden gündemin öne çıkan başlıklarından biri haline geldi. Muhafazakâr çevreler kuralların daha sıkı uygulanmasını isterken, bazı İranlı yetkililer savaş koşullarının kapsamlı müdahaleyi zorlaştırdığını ifade ediyor.
KAYHAN: SAVAŞ GERİ ADIM İÇİN GEREKÇE OLMAMALI
İran'ın muhafazakâr yayın organlarından Kayhan gazetesi, savaş koşullarının zorunlu başörtüsü kurallarının uygulanmasına ara verilmesi için gerekçe olarak görülmemesi gerektiğini savundu.
Gazete, başörtüsü politikasının toplumun dini ve kültürel kimliğinin korunması açısından sürdürülmesi gerektiğini ileri sürerken, kuralların uygulanmasında yaşanacak geri adımların zaman içerisinde başka alanlarda da benzer sonuçlar doğurabileceğini öne sürdü.
İRANLI YETKİLİDEN “SAVAŞ KOŞULLARI” AÇIKLAMASI
İran Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi Üyesi Gulam Ali Haddad-Adel ise 9 Eylül'de yaptığı açıklamada, yönetimin zorunlu başörtüsü konusunda daha kapsamlı adımlar atmak istediğini ancak savaş koşullarının bunu zorlaştırdığını söyledi.
Haddad-Adel, “Savaş koşulları nedeniyle şimdilik bu cepheye gerektiği şekilde giremiyoruz” ifadelerini kullandı. İranlı yetkili, yönetimin geçmiş yıllarda başörtüsüne ilişkin kapsamlı düzenlemeler yaptığını da belirtti.
BAŞÖRTÜSÜ TAKMADAN SOKAĞA ÇIKAN KADINLARIN SAYISI ARTIYOR
Associated Press'in haberine göre İran'da özellikle büyük şehirlerde başörtüsü takmadan kamusal alanlara çıkan kadınların sayısında artış gözleniyor.
İran yönetimi zorunlu başörtüsü kurallarını yürürlükte tutmaya devam ederken, savaş, ekonomik sorunlar ve yeni toplumsal protestoların ortaya çıkabileceğine ilişkin kaygılar nedeniyle geniş çaplı bir müdahaleden kaçınıldığı belirtiliyor.
DOĞRUDAN MÜDAHALE YERİNE FARKLI YÖNTEMLER
İran'da son dönemde zorunlu başörtüsü uygulamasının doğrudan sokak müdahaleleri yerine bazı hukuki ve ekonomik tedbirlerle uygulanmaya çalışıldığı bildiriliyor.
Başörtüsü kurallarına uymadığı gerekçesiyle bazı işletmelere uyarılar verildiği veya işletmelerin geçici olarak kapatıldığı belirtilirken, bazı muhafazakâr yetkililer ise daha sert uygulamaların yeniden devreye alınması çağrısında bulunuyor.
MAHSA AMİNİ'NİN ÖLÜMÜ SONRASI TARTIŞMALAR BÜYÜMÜŞTÜ
İran'daki zorunlu başörtüsü uygulaması, Mahsa Amini'nin Eylül 2022'de ahlak polisi tarafından gözaltına alınmasının ardından hayatını kaybetmesiyle başlayan protestolar sonrasında ülkenin en tartışmalı toplumsal meselelerinden biri haline geldi.
Protestoların ardından başörtüsü kurallarının uygulanmasında dönem dönem gevşeme görülürken, kadınların kamusal alanda başörtüsü takmama yönündeki eylemleri de devam etti.
YÖNETİM İÇİN YENİ BİR DENGE ARAYIŞI
İran'daki mevcut tablo, yönetim içerisinde zorunlu başörtüsünün nasıl uygulanacağı konusunda farklı yaklaşımların bulunduğunu ortaya koyuyor. Muhafazakâr çevreler daha sıkı denetim çağrısı yaparken, yönetimin üst kademelerinde savaş ve ekonomik koşullar nedeniyle yeni toplumsal gerilimleri tetikleyebilecek geniş çaplı uygulamalara karşı daha temkinli bir yaklaşım öne çıkıyor.
