Hizmet sektöründe çalışan milyonlarca kişiyi yakından ilgilendiren önemli bir hukuki değerlendirme Yargıtay 9. Hukuk Dairesi tarafından yapıldı.
Yüksek Mahkeme, müşterilerden alınan bahşişlerden, bahşiş alma hakkı bulunmayan çalışanlara pay verilmesi için gerçekleştirilen kesintilerin, işçinin ücretinden yapılmış bir kesinti olarak kabul edilemeyeceğine hükmetti.
Davaya konu süreç, uzun yıllar çalıştığı restoranda uygulanan ortak bahşiş sistemine karşı çıkan kıdemli bir garsonun, alacaklarının eksik ödendiğini ileri sürerek iş sözleşmesini sona erdirmesiyle başladı.
İş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini savunan çalışan; kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, check ücreti, ulusal bayram ve genel tatil alacakları ile yıllık izin ücretlerinin tahsili amacıyla İş Mahkemesi’ne dava açtı.
Davalı işveren ise garsonun asgari ücret üzerinden çalıştırıldığını, hak ettiği ödemelerin bordrolara yansıtılarak yapıldığını ve aylık ücretinden check ücreti adı altında herhangi bir kesinti gerçekleştirilmediğini belirterek davanın reddini istedi.
İş Mahkemesi, iş sözleşmesinin haklı nedenle sona erdirildiği sonucuna vararak çalışanın fazla mesai ile ulusal bayram ve genel tatil ücretlerine hak kazandığını tespit etti.
Tanık anlatımlarına göre, hizmet verilen masa başına 20 TL kesinti yapıldığı kabul edildi. Bu doğrultuda check ücreti hesaplanırken ödenen primler mahsup edildi ve dava kısmen kabul edildi.
İşverenin istinaf başvurusu üzerine dosyayı ele alan Bölge Adliye Mahkemesi de başvurunun esastan reddine karar verdi.
Dosyanın temyiz edilmesinin ardından incelemeyi yapan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, ilk derece mahkemesi ile istinaf mahkemesinin kararlarını bozdu.
Kararda, işletmede verilen hizmet karşılığında müşterilerden alınan bahşişlerin masa başına belirlenen miktarda ortak bir havuzda toplandığı ve buradan bahşiş hakkı bulunmayan diğer çalışanlara ödeme yapıldığı belirtildi.
Yüksek Mahkeme değerlendirmesinde, bahşişten yararlanma yönteminin bu şekilde düzenlendiği hallerde çalışanın kazancından haksız bir kesinti yapıldığının söylenemeyeceğini vurguladı.
Çalışanın hak ettiği asıl bahşiş tutarının, söz konusu dağıtım gerçekleştirildikten sonra kalan miktar olduğu ifade edildi.
Bunun yanında, garsonun bahşiş almadığı zamanlarda da belirli bir kesinti uygulandığı yönündeki iddianın, ispat yükü çalışanda olmasına karşın somut delillerle ortaya konulamadığına işaret edildi.
Bu nedenle check ücreti alacağının reddedilmesi gerekirken kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğu değerlendirilerek karar bozuldu.
