Özel bir hastanede ambulans sürücüsü olarak çalışan bir genç, fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle istifasını vererek mahkemeye başvurdu. Dava açan şoför, kıdem tazminatı, ücret, prim, yıllık izin ile fazla mesai ve ulusal bayram günlerine ait ücret alacaklarının davalı olan şirketten tahsil edilmesini talep etti. Davalı firmaya ait olan şirket, belirtilen dönemdeki trafik kazalarında şoförün tam kusurlu olduğunu öne sürerek, iş sözleşmesinin haklı nedenlerle feshedildiğini iddia etti.
Davacı Şoförün İddiaları
Davalı taraf, iş sözleşmesinin sürdüğü süre içinde yaşanan trafik kazalarının tamamının davacının kusurundan kaynaklandığını belirterek, ihtarname gönderdi. Ayrıca, yine mazeretsiz olarak işe gelmemesi nedeniyle iş sözleşmesinin haklı nedenlerle sona erdiğini savundu. Ancak, davacı şoför, ödenmeyen fazla mesai ücretleri ve diğer alacakları nedeniyle haklarını aramak için İş Mahkemesine başvurdu. Bu süreçte, şoför alınması gereken ücretlerin yanı sıra yıllık izninin de hesaplanmasını talep etti. Mahkeme, bu talepler doğrultusunda davayı değerlendirerek, alacakların tahsilini istedi.
Mahkeme Kararı ve Gelişmeler
İş Mahkemesi, davacının fazla mesai ücretinin ödenmediği gerekçesiyle iş sözleşmesini haklı olarak feshettiğini belirtti. Bu kararnameye göre, şoförün kıdem tazminatı talep hakkı da kabul edildi. Ayrıca, yapılan tanık ifadeleri doğrultusunda, davacının bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığına dair kanıtlar sunuldu. Mahkeme, bu durumları göz önünde bulundurarak davanın kısmen kabulüne karar verdi. Ancak davalı taraf, bu karara itiraz ederek durumu istinafa taşıdı.
Bölge Adliye Mahkemesi Değerlendirmesi
Bölge Adliye Mahkemesi (BAM), davacının 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme prensibiyle hareket ettiğini belirtti. Sağlık sektöründe çalışmanın gereği olarak tanıkların her zaman acil işlerin çıkabileceğini belirttiğini göz önünde bulundurarak, davacının dinlenme süresinin yetersiz kaldığına karar verdi. Ayrıca, davacının yirmi sekiz gün yıllık izin kullandığını ve bu nedenle izninin maliyetinin yeniden hesaplanması gerektiği sonucuna varıldı. Bu sebeplerle davalı tarafın temyiz başvurusu kabul edildi, bu durum da dava sürecinde yeni bir aşama oluşturmuş oldu.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, önemli bir davada emsal niteliğinde bir karara imza atarak iş dünyasına yönelik dikkat çekici bir içtihat oluşturdu. Çalışma süreleri ve fazla mesai konusunda yol gösterici olan bu karar, özellikle uzun çalışmalarla ilgili tartışmaları yeniden alevlendireceği öngörülüyor.
Kararın Arka Planı
Davacı, davalı işyeri içerisinde 24 saatlik vardiyada görev yapıyordu. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, davacının bu süreçte uyumasının mümkün olmadığı sonucuna ulaşıldı. Mahkeme, davacının günlük 4 saat dinlenme hakkının göz önünde bulundurulmasıyla birlikte, çalıştığı günlerde toplam 20 saat çalışma süresinin kabul edilmesi gerektiğini belirtti. Yargıtay bu durumu değerlendirirken, davacının bir ambulans şoförü olarak çalıştığını ve bu mesleğin getirdiği zorunluluklar nedeniyle uykusunu ve diğer ihtiyaçlarını karşılaması gerektiğine dikkat çekti.
Fazla Çalışma Süresi
Yargıtay'ın verdiği karara göre, 24 saatlik çalışma süresinde işçinin fiilen en fazla 14 saat çalışabileceği kabul ediliyor. Bunun yanı sıra, davacının çalıştığı süre zarfında günlük 11 saati aşan 3 saatlik zaman diliminin fazla mesai olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Kararda, fazla çalışma sürelerinin dikkate alınarak yeniden hesaplanması gerektiği ve bu duruma bağlı olarak uyulması gereken yasal düzenlemelerin de hatırlatıldığı belirtildi. Bu tür sınırların aşılması halinde işverenlerin yükümlülüklerinin arttığına dair uyarılar yapıldı.
Bordro Değerlendirmesi
Yargıtay, hakimlerin, davacıya ait ücret bordrolarını değerlendirmeden hüküm kurmalarının hatalı olduğuna karar verdi. Bu noktada, işverenin sunmuş olduğu ücret bordrolarının dikkate alınmasının önemine de vurgu yapıldı. Ayrıca, davacının yıllık izinde olduğu günlerdeki fazla mesai hesaplamalarında dışlanmaması gerektiği ifade edilerek, bu durumun göz ardı edilmesinin kararın yanlışlığına sebep olduğu dile getirildi. Dolayısıyla, Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi'nin vermiş olduğu kararın bozulması gerektiğine oy birliği ile karar verdi.
