CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, 2027 yılı bütçesinde tarımsal destekler için ayrılması öngörülen 235 milyar liranın yetersiz olduğunu savundu. Tarım Kanunu'nda belirtilen destekleme oranına uyulmadığını ileri süren Sarıbal, 2007 yılından bu yana çiftçilere yapılması gereken ödemelerle gerçekleşen destekler arasında yaklaşık 2 trilyon 941 milyar liralık fark bulunduğunu iddia etti.
CHP Genel Başkan Yardımcısı Orhan Sarıbal, Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMM) düzenlediği basın toplantısında 2027 yılı bütçesini ve hükümetin tarım politikalarını değerlendirdi. Tarımsal desteklerin üreticilerin ihtiyaçlarını karşılamadığını öne süren Sarıbal, çiftçilerin artan maliyetler ve borç yüküyle karşı karşıya olduğunu söyledi.
Sarıbal, toplantıda gazeteciler Murat Ağırel ve İsmail Arı'nın tutuklanmasını da eleştirerek basın özgürlüğünün önemine dikkat çekti.
Sarıbal'dan Tarımsal Desteklere İlişkin Açıklama
2027 yılı bütçesinde yaklaşık 27 trilyon liralık harcama öngörüldüğünü belirten Sarıbal, gayrisafi yurt içi hasıla tahmininin 111 trilyon lira olduğunu ifade etti.
Bütçe açığının 3 trilyon 868 milyar lira olarak öngörüldüğünü söyleyen Sarıbal, yaklaşık 3,8 trilyon liralık faiz ödemesinin bütçe üzerindeki yüküne işaret etti.
Sarıbal, 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 21'inci maddesine göre tarımsal desteklerin gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 1'inden az olamayacağını hatırlatarak 2027 yılı için ayrılan 235 milyar liranın bu düzeyin altında kaldığını savundu.
Tarım Bütçesinde 235 Milyar Liralık Destek
Sarıbal, 2026 yılında tarımsal destekleme ödemeleri için yaklaşık 168 milyar lira öngörüldüğünü, 2027 yılı bütçesinde ise bu tutarın 235 milyar lira olarak belirlendiğini söyledi.
Tarım sektörüyle ilişkili toplam ödeneğin 2027 yılı için 1 trilyon 305 milyar lira olarak açıklandığını belirten Sarıbal, söz konusu tutarın tamamının doğrudan çiftçilere yapılacak desteklerden oluşmadığını ifade etti.
Tarımsal kredi destekleri, yatırımlar ve diğer harcamaların da toplam ödenek içerisinde bulunduğunu belirten Sarıbal, doğrudan üretici desteklerinin ayrı değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.
Çiftçilere Yapılan Ödemeler Hakkında İddia
Sarıbal, Tarım Kanunu kapsamında yaptıkları hesaplamalara göre 2007 yılından itibaren çiftçilere toplam 3 trilyon 862 milyar lira destek ödenmesi gerektiğini ileri sürdü.
Aynı dönemde gerçekleşen ödemelerin 921 milyar 407 milyon lira olduğunu belirten Sarıbal, aradaki farkın yaklaşık 2 trilyon 941 milyar liraya ulaştığını savundu.
2026 yılı için yaklaşık 2,8 trilyon liralık faiz ödemesi öngörülmesine karşılık tarımsal desteklerin 168 milyar lirada kaldığını söyleyen Sarıbal, bütçedeki kaynak dağılımını eleştirdi.
Sarıbal'dan Tarım İthalatına Eleştiri
Türkiye'de uygulanan tarım politikalarının ithalata bağımlılığı artırdığını ileri süren Sarıbal, üreticilerin borçlandığını ve üretimden uzaklaştığını savundu.
İktidarın tarım politikalarını ithalata dayalı üretim, sözleşmeli tarım ve üreticinin kendi başına bırakılması şeklinde üç başlıkta değerlendiren Sarıbal, bu yaklaşımın yerli üretimi olumsuz etkilediğini öne sürdü.
2025 ve 2026 yıllarının ilk sekiz ayına ilişkin verileri paylaşan Sarıbal, buğday ithalatının 2,5 milyon tondan 3 milyon 556 bin tona, mısır ithalatının ise 4 milyon tondan 5 milyon 285 bin tona yükseldiğini söyledi.
Mercimek, ayçiçeği tohumu ve yem hammaddelerinin ithalatında da artış yaşandığını belirten Sarıbal, bazı tarım ve hayvancılık ürünlerinde toplam ithalatın 10 milyar doları aştığını, bunun yaklaşık 500 milyar liraya karşılık geldiğini ileri sürdü.
Çiftçilerin Borçlarının Yapılandırılmasını İstedi
Çiftçilerin toplam borcunun 1,5 trilyon liraya ulaştığını belirten Sarıbal, 2027 bütçesinde üreticilerin borç yükünü hafifletecek kapsamlı bir düzenleme bulunmadığını savundu.
Mazot, gübre, tarım ilacı ve hayvan yemi maliyetlerinin üreticilerin üzerindeki yükü artırdığını söyleyen Sarıbal, çiftçilerin borç faizlerinin silinmesini ve ana para ödemelerinin uzun vadeye yayılmasını istedi.
Tarımın gıda güvenliği ve millî güvenlik açısından önem taşıdığını ifade eden Sarıbal, tarımsal desteklerin artırılması ve yerli üretimin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
"Bu Bütçe Çiftçinin Bütçesi Değildir"
Sarıbal, 2027 yılı bütçesinin tarım sektörünün sorunlarını çözmeye yeterli olmadığını ileri sürerek hükümetin ekonomi ve tarım politikalarını eleştirdi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'e yönelik eleştirilerde bulunan Sarıbal, bütçenin üretimi azaltacağını, çiftçilerin borçlarını artıracağını ve ithalatı teşvik edeceğini savundu.
Sarıbal, açıklamasını "Halkın bütçesi değildir. Ülkenin bütçesi değildir. Çiftçinin bütçesi değildir" sözleriyle tamamladı.
TBMM'ye sunulan 2027 yılı bütçe teklifinde tarımsal destek programlarına 235 milyar lira, tarım sektörüyle ilişkili toplam kaynaklara ise yaklaşık 1 trilyon 305 milyar lira ayrılması öngörülüyor.
