Ana-baba'ya saygılı olalım...

İmam-ı Nesefi hazretleri bildiriyor ki;

Ana babanın evladı üzerinde seksen kadar hakkı vardır. Kırkı sağlığında, kırkı vefatından sonradır. Sağlığında olan kırk haktan onu bedenle, onu dil ile, onu kalble, onu da para iledir.

Bedenle olan hakları:

Hizmet ederek rızalarını almak. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki;

''Ana-babasına hizmet edenin ömrü bereketli ve uzun olur.'' (İslam Ahlakı)

Ana-babasını dine uygun hizmetleriyle razı eden, Allah'ü Te'ala'yı razı etmiş olur, onları gazaplandıran, Allah'ü Te'ala'yı gazaplandırmış olur. (İbn. Neccar)

''Ana-babası, yanında ihtiyarladığı halde, rızalarını alamayıp Cenneti kazanamayanın burnu sürtsün.'' (Tirmizi)

Hasan-ı Basri hazretleri, Kâbe'yi tavaf ederken sırtında yük olan bir zat görüp der ki;

Niçin yükle tavaf ediyorsun?

Bu yük değil, babamdır. Bunu Şam'dan yedi defa getirip tavaf ettim. Çünkü, bana dinimi, imanımı öğretti. Beni İslam ahlakı ile yetiştirdi.

Kıyamete kadar böyle arkanda taşısan, bir defa kalbini kırmakla bu yaptığın hizmet boşa gider. Bir defa da gönlünü yapsan, bu kadar hizmete karşılık olur.

Ana-babaya hizmette kusur etmemelidir:

Hazret-i İbn. Abbas, "Ana-babana karşı, kusurlu, güçsüz, aşağı bir kölenin, sert, kaba efendisine karşı bulunduğu hâl üzere ol!" buyurdu.

Anneye hürmet ve hizmet, babadan önce gelir. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki;

''Anneye yapılan iyiliğin ecri iki mislidir.'' (İ. Gazali)

Veysel Karani'nin kavuştuğu bütün ihsan ve dereceler, anasına yaptığı iyilik sebebiyledir. (R.Nasıhin)

Ya Resulallah, annem müşriktir. Ona iyilik etmem caiz midir? diye sorana, Evet, annene iyilik ve ihsanda bulun! buyuruldu. (Ebu Davud)

Her Peygamber, kendi annesinden de üstündür. Buna rağmen, Peygamberler de annelerine hürmet ve hizmet etmişlerdir.

Kafir olan ana-babaya hizmet etmek, nafakalarını vermek, ziyaretlerine gitmek gerekir. Küfre sebep olan şeyleri yaptıracaklarından korkulursa, ziyaretlerine gidilmez. (Bezzaziyye)

Hazret-i Musa, Cennetteki komşusunun kim olduğunu Hak teâlâdan sorup öğrendikten sonra yanına gider. Bu bir kasaptır. Kasap, bir parça et pişirir. Asılı zenbili aşağı alır, çok zayıf bir kadına et ve su verir. Üstünü başını temizleyip, zenbile koyar. Kasap, Bu annemdir. Yaşlanıp bu hale girdi; sabah-akşam böyle bakarım der. Kasabın annesinin, Ya Rabbi oğlumu Cennette Musa aleyhisselama komşu eyle dediğini Hazret-i Musa da işitir. Kasaba, Müjde, Allah'ü Te'ala, seni Musa aleyhisselama komşu etti, buyurur. (Şir'a)

Ana-babaya iyilik ve ihsan, evlada farzdır.

Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki;

''Ana-babasına iyilik eden evlat, Peygamberlerle beraber Cennete girer.'' (İ. Rafii)

Ana-babasına iyilik edenin ömrü uzun, rızkı bereketli olur. (İ.Ahmed)

Ana-babanıza ihsan ederseniz, çocuklarınız da size ihsan eder. (Taberani)

Ana-babasına asi olan Cennete giremez. (Nesai)

Ana-babasına karşı gelenin ömrü bereketsiz ve kısa olur. (İslam Ahlakı)

Ana-baba zalim de olsa, onlara karşı gelmek, onlarla sert konuşmak caiz değildir.

Anam-babam çok şefkatsiz, onlara nasıl itaat edeyim diyen bir kimseye, Resulullah efendimiz buyurdu ki:

Anan seni 9 ay karnında gezdirdi. 2 yıl emzirdi. Seni büyütünceye kadar koynunda besledi ve kucağında gezdirdi. Baban da seni büyütünceye kadar birçok zahmete katlandı. İdare ve maişetini temin etti. Sana dinini, imanını öğretti. Seni islam terbiyesi ile büyüttü. Şimdi nasıl olur da, şefkatsiz olurlar? Bundan daha büyük ve kıymetli şefkat olur mu?

(Ey Oğul İlmihali)

Ya Resulallah, yaşlı anama elimle yedirip içiririm. Abdestini aldırır, sırtımda taşırım. Hakkını ödemiş olur muyum?) diye soran kişiye buyurdu ki;

''Hayır, yüzde birini bile ödemiş olamazsın. O sana, yaşaman için hizmet ediyordu, sen ise, ölümünü bekleyerek hizmet ediyorsun. Ancak Allahü teâlâ, bu az iyiliğine karşılık çok sevap ihsan eder. (R.Nasıhin)

Bir zat; Ya Resulallah, ana-baba, evladına zulmetse de rızalarını almayan Cehenneme girer mi?) diye sorunca, cevaben 3 defa (Evet zulmetseler de rızalarını almayan Cehenneme girer buyurdu. (Beyheki)

Efendimiz, buyurdu ki;

''Ana-babanın yüzüne sevgi ile bakmak ibadettir.'' (Ebu Nuaym)

Onlara, yumuşak söylemek, tevazu etmek. Öf bile dememek. Allah, buyuruyor ki;

''Biz insana, ana-babasına iyilik etmesini tavsiye ettik.'' (Ahkaf, 15)

''Rabbin, yalnız kendisine kulluk etmenizi, ana-babanıza da iyi davranmanızı emretti. Onlardan biri veya ikisi senin yanında yaşlanırsa, kendilerine öf bile deme; ağır söz söyleme, onlarla yumuşak ve tatlı konuş, onlara acı, tevazu kanadını gerip "Rabbim, küçükken beni yetiştirdikleri gibi sen de onlara merhamet et" diye dua et. (İsra/ 23, 24]

Hasan-ı Basri hazretleri buyurdu ki:

Alim bir evladın, ana-babası kafir olsa, kuyudan su çekmeleri için ona muhtaç olsalar, o da birkaç kova çektikten sonra öf dese, bu sebeple bütün amellerinin sevabı yok olur.