Aşık Virani...
Virani Baba'nın nerede ve hangi tarihte doğduğu, nerede ve hangi tarihte vefat ettiği hakkında kaynaklarda bir bilgi bulunmamaktadır. Abdülbaki Gölpınarlı, Pir Sultan Abdal adlı eserinde Virani Baba'yı, Nesimi, Hatayi, Fuzuli, Kul Himmet, Yemini ve Pir Sultan Abdal'la birlikte Alevi-Bektaşiler tarafından kabul edilen yedi şair ''aşık'' arasında saymaktadır.
Gölpınarlı, ''Alevi-Bektaşi Nefesleri'' adlı eserinde, onun 1587-1628 yılları arasında yaşayan Şah Abbas'la görüştüğünü söylemektedir. Gölpınarlı, Bektaşi geleneğinde Virani'nin ölmediği, sırrolduğu şeklinde bir inancın bulunduğunu da nakletmektedir.
Necef Bektaşi Dergahı'nda üstünde tacı olan bir sütunun Virani'nin sırrolduğu mekan kabul edilerek, ziyaret edildiği de Gölpınarlı'nın bize ulaştırdığı bilgiler arasındadır.
Hacı Bektaş Veli'nin evladı olan Balım Sultan'a intisab ettiğinden bahsedilmektedir.
Virani Baba, eserlerinde de görüleceği üzere din ve tasavvuf bilgisi oldukça yüksek bir ''gönül eri'dir.''
***
ON İKİ İMAM'I MEDHEDEN ŞİİRLER:
Hamdülillah biz Muhammed'den okuduk defteri
Nokta nokta harf-be-harf bildik rumuzu Hayder-i
Şah Hasan Şahım Hüseyn-i Kerbela meydanının
Merdiyim sevdim gönülden Abidin ü Bakır'ı
Uymazam hergiz Yezid'in kavline vü fi'line
Mezhebim Hak'tır hakikat Ca'feri'yim Ca'feri
Ben İmam-ı Kazım'ın rahında kurban olmuşam
Şah Ali Musa Rıza destinden içtim Kevser'i
Hem Muhammed'dir Taki tacım serimde aşkar
Gün gibi verdi ziya zahir oluptur enveri
İlm-i vahdet cavidanı bil Naki'dir vaiza
Bir nazar kıl vechim üzre hatt-ı Şah-ı Askeri
Mehdi-i sahib-zamandır asl ü fer ü mü'minan
Huccetü'l-Kayyum O'dur olduk biz anın çakeri
Dünye vü ukbadan el çekmiş feragat kılmışız
Ne hesabı ne azabı ola yevm-ı mehşeri
Hak-pay-i Haydar'ım ismim Virani'dir benim
Olmuşam bin can ile uş Kanber'inin Kanber'i
***
Mustafa'dan dinle ey arif benim evradımı
Gel beri gör Murtaza'dan dem-be-dem feryadımı
Ta ezelden hubb-ı Haydar ördüler bünyadımı
Sevmişim can u gönülden ben İmam-ı Kazım'ı
Şah Hasan Hulk-ı Rıza'dan zahir oldu her sıfat
Hem Hüseyn-i Kerbela'dan keşf olur envar-ı zat
Nesl-i Şah'ı sevdi her kim buldu mematta hayat
Sevmişim can u gönülden ben İmam-ı Kazım'ı
Şah Ali Zeyne'l-Aba'dır canımız cananımız
Hem Muhammed Bakır u Ca'fer'durur bürhanımız
Âl ü evladına ta bin candan kurbanımız
Sevmişim can u gönülden ben İmam-ı Kazım'ı
Şah Ali Musa Rıza'dır kıblegah-ı mü'minan
Şah Taki vü ba-Naki zikrim dilimde her zaman
Bunların dostluğuna var oldu hep cümle cihan
Sevmişim can u gönülden ben İmam-ı Kazım'ı
Bu Virani derd-mendim medh-i Şah'ı söylerim
Askeri hem Mehdi-i Peşt ü Penah'ı söylerim
Gayriden el çekmişim ol Padişah'ı söylerim
Sevmişim can u gönülden ben İmam-ı Kazım'ı
***
Ey gönül aşık gel dem-be-dem Didar'a bak
Terk-i ağyar eyle herdem aç gözün ol yara bak
Kurretü'l-aynım buyurdu ol Resul-i Kibriya
Şebber ü şübber buyurdu Hayder-i Kerrar'a bak
Bakır u Ca'fer İmam'ı Kazım'a ver canını
Şah Ali Musa Rıza ol sahib-i esrara bak
Hadi-i ehl-i tarikattır Taki vü ba-Naki
Sahib-i erkan isen inkarı ko ikrara bak
Askeri'ye Askeri dersen muhakkak ey kaba
Bülbül ol zâg olma herdem harı ko gülzara bak
Mehdi-i Sahib-Zaman'ın derdmendi sen şeha
Derdine gam çekme herdem erişen timara bak
Ey Virani zahirin viran eden Âl-i Ali
Batının ma'mur eden anlardurur mi'mara bak
***
Huda vü Mustafa'nın bendesiyem
Gulamım, Murtaza'nın bendesiyem
Hasan'dır hüsn içinde ferd-i yekta
Cemal-i Kibriya'nın bendesiyem
Ezelden abdiyem ben Şah Hüseyn'in
Şehid-i Kerbela'nın bendesiyem
Gulam-ı al u evladım gümansız
Ali Zeyne'l-Aba'nın bendesiyem
Muhammed Bakır'ın yolunda canım
Fedadır hanedanın bendesiyem
Tarik-i Ca'fer'i batıl bilenler
Gel ey münkir ben anın bendesiyem
İmam-ı Kazım'ın can u dilden
Muhibbiyem o hanın bendesiyem
Yedi yer gök yedi Mushaf hakkıçün
Ali Musa Rıza'nın bendesiyem
Taki'dir dü cihanın afitabı
Ben ol Nur-ı Beka'nın bendesiyem
Hakirem sailem bab-ı Naki'de
Bil ol Sahib-Ata'nın bendesiyem
İmam-ı Askeridir sırr-ı Hayder
Bu Hayy-i Cavidan'ın bendesiyem
Dahi evvel dahi ahırda Mehdi
Zuhur eden Huda'nın bendesiyem
Virani'yem dilimde evvel ahır
Huda birdir ki anın bendesiyem
Kaynak: İlmi Cavidan
D. Vakfı Yay.
