Çocuk terbiyesi üzerine tavsiyeler...
Çocuklar anne babaların yanında birer emanettir. Çocuğun kalbi, bir mum gibi yumuşaktır.İstenilen her şekle sokulabilen çok kıymetli bir cevherdir.
"Ey iman edenler! Kendinizi ve aile fertlerinizi cehennemden koruyun.
Onun yakıtı insanlar ve taşlardır"
(Tahrim, 6)
Çocuk, tertemiz ve verimli bir toprak gibidir.
Ne ekersen o biter. Hayır tohumu ekilirse; hem din ve hem de dünya mutluluğuna kavuşur. Anası, babası ve hocası da onun sevabına ortak olur. Eğer kötülük tohumu ekilirse; dünyası da ve ahireti de helak olur. Anası, babası ve hocası da onun günahına ortak olur.
Çocuğu cehennem ateşinden korumak, dünya ateşinden korumaktan daha zordur.
Çocuğu korumak, onu güzel bir şekilde terbiye etmekle, ona iyi ahlak ögretmekle ve onu kötü arkadaştan korumakla olur. Çünkü bütün kötülüklerın başı kötü arkadaştır.
Çocuğa helal süt içirmeli, helal lokma yedirmelidir
Çocuğu, süslü elbiselere ve her zaman tatlı yemeklere alıştırmamalıdır. Çünkü bunlara alışan çocuk, daha sonra bunlardan ayrılamaz. Ve bütün bir ömür boyu bunların peşinde olur. Çocuğu temizliğe alıştırmalı. Helal süt içirmeli, helal lokma yedirmelidir. Çünkü kötü huylar, haram süt ve haram gıdalarla bulaşır.
Çocuk konuşmaya başlayınca, ilk sözü Allah olmalıdır. Bu sözü devamlı olarak çocuğa hatırlatmalıdır.
Bazı şeylerden utanmaya başlaması, iyi bir müjdedir. Çünkü akıl nurunun, kendisine geldigi kimse yani; ne yaptıgını bilerek yaşamaya başlayan kimse, utanmayı kendisine muhafız yapar.
Çocukta yeme arzusu meydana gelmeye başlayınca, ona yemek yemenin edeplerini ögretmelidir.
Bu edepler şöyle sıralanabilir :
1-Yemekten önce ve sonra ellerini yıkamasını,
2-Yemeğe başlarken bismillah demesini,
3-Sağ eli ile yemesini,
4-Acele etmeden yemeği yemesini,
5-Yemeği iyice çiğneyerek yemesini,
6-Karnını tıka basa doyurmamasını,
7-Yemeğin sonunda elhamdulillah demesini ögretmelidir.
Çocuğa beyaz elbise giymeyi sevdirmelidir.
Zira Allah Resulü de beyaz giymeyi severdi.
İpekli elbiseler giymenin ve altın gibi süs eşyası kullanmanın, kadınlara mahsus olduğunu öğretmelidir.
Kötü arkadaş edinmesine göz yummamalıdır.
Çünkü kötü arkadaştan korunmayan çocuklar, küstah, yalancı, saygısız, hırsız ve korkusuz olurlar.
Okuma çağına gelince, kuran okumayı öğretmelidir. Sonra Ashab-ı kiram ve islam büyüklerinin güzel huylarından örnekler anlatılmalıdır.
Çocuk iyi bir iş yaptığında onu takdir ve teşvik etmeli ve hediye vermelidir.
Ara sıra küçük kusurları olursa, onu görmezden gelmelidir. Fakat devamlı yaparsa, ona engel olmalıdır.Babasının büyüklügünü çocuğa hissettirmelidir.
Çocuğu gündüz uyutmamalıdır. Ögle uykusu "kaylule" bunun dışındadır.
Devamlı olarak yumuşak yataklarda yatırmamalı, ara sıra sert yerlerde yatırmalıdır. Böylece bedeni daha güçlü olur. Sıkıntılara karşı dirençli yetişir.
Her gün bir saat oynamasına izin verilmelidir. Böylece terbiye olur ve sıkılmaz.
Sıkılmaktan ve üzülmekten kötü huy meydana gelir. Ve kalbin körleşmesine sebeb olur.
Herkese karşı alçakgönüllü olmasını ve başka çocuklara karşı kendini övmemesini ve özellikle tanımadığı kimselerden birşey almamasını sık sık tembih etmelidir.
Yerlere tükürmemesini, birisi bir şey sormadan konuşup gevezelik etmemesini, gereksiz yere çokca yemin etmemesini, büyüklere karşı saygılı olmasını, dilini, yalan ve kötü sözlerden korunmasını öğretmelidir.
Hocasına karşı saygılı olmasını ögretmelidir.
Yedi yaşına gelince tatlı dil ve güler yüzle ona abdesti ve namazı öğretmelidir.
On yaşına gelince ısrarcı olmalıdır.
Ahiret yurdu ve cennet nimetleri anlatılmalı ve bunların, dünyada iken yapılan güzel ameller ile kazanılacağını ögretmelidir.
İmam Gazali, Kimyay-ı Saadet.
